|
AVUKATLIK KANUNU *
Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız "Yürürlükteki
Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı" Cilt: 1 • Sayfa:
1041
BİRİNCİ KISIM
Avukatlık ve Avukat
Avukatlığın mahiyeti:
Madde 1 - Avukatlık, kamu hizmeti ve serbest
bir meslektir.
(Değişik: 02.05.2001-4667/1 md.) Avukat, yargının kurucu unsurlarından
olan bağımsız savunmayı serbestçe temsil eder.
Avukatlığın amacı:
Madde 2 - (Değişik: 02.05.2001-4667/2 md.) Avukatlığın
amacı; hukuki münasebetlerin düzenlenmesini, her türlü hukuki mesele
ve anlaşmazlıkların adalet ve hakkaniyete ugun olarak çözümlenmesini
ve hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasını, her derecede yargı
organları, hakemler, resmi ve özel kişi, kurul ve kurumlar nezdinde
sağlamaktır.
Avukat bu amaçla hukuki bilgi ve tecrübelerini adalet hizmetine
ve kişilerin yararlanmasına tahsis eder.
(Değişik: 02.05.2001-4667/2 md.) Yargı organları, emniyet makamları,
diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüsleri,
özel ve kamuya ait bankalar, noterler, sigorta şirketleri ve vakıflar
avukatlara görevlerinin yerine getirilmesinde yardımcı olmak zorundadır.
Kanunlarındaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, bu kurumlar
avukatın gerek duyduğu bilgi ve belgeleri incelemesine sunmakla
yükümlüdür. Bu belgelerden örnek alınması vekaletname ibrazına bağlıdır.
Derdest davalarda müzekkereler duruşma günü beklenmeksizin mahkemeden
alınabilir.
İKİNCİ KISIM
Avukatlık Mesleğine Kabul
Avukatlığa kabul şartları:
Madde 3 - (Değişik: 30/1/1979 - 2178/1 md.)
Avukatlık mesleğine kabul edilebilmek için :
a)Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
b)Türk hukuk fakültelerinden birinden mezun olmak veya yabancı
memleket hukuk fakültesinden mezun olup da Türkiye hukuk fakülteleri
programlarına göre noksan kalan derslerden başarılı sınav vermiş
bulunmak,
c)Avukatlık stajını tamamlayarak staj bitim belgesi almış bulunmak,
d)(Ek: 02.05.2001-4667/3 md.) Avukatlık sınavını başarmış olmak.
e)Levhasına yazılmak istenen baro bölgesinde ikametgahı bulunmak,
f)Bu Kanuna göre avukatlığa engel bir hali olmamak gerekir.
İstisnalar:
Madde 4 - (Değişik: 02.05.2001-4667/4 md.)
Adli, idari ve askeri yargı hakimlik ve savcılıklarında, Anayasa
Mahkemesi raportörlüklerinde, Danıştay üyeliklerinde, üniversiteye
bağlı fakültelerin hukuk bilimi dersleri dalında profesörlük, doçentlik,
yardımcı doçentlik görevlerinde dört yıl, kamu kurum ve kuruluşlarının
hukuk müşavirliği görevinde on yıl süre ile hizmet etmiş olanlarda
3 üncü maddenin (c) ve (d) bentlerinde yazılı koşullar aranmaz.
Türk vatandaşları ve Türk uyruğuna kabul olunanlardan yabancı
hukuk fakültelerinden mezun olup da, geldikleri yerde dört yıl süre
ile mahkemelerin her derecesinde hakimlik, savcılık veya avukatlık
yapmış ve avukatlığı meslek edinmiş bulunanlar 3 üncü maddenin (b)
bendinde yazılı olduğu biçimde Türk hukuk fakülteleri programlarına
göre noksan kalan derslerden usulüne uygun olarak yapılan sınavlarda
başarı göstermiş ve ayrıca Türkçe'yi iyi bilir oldukları da bir
sınavla anlaşılmış olmak kaydı ile, 3 üncü maddenin (c) ve (d) bentlerinde
yazılı koşulların dışında tutulurlar.
Birinci ve ikinci fıkrada gösterilenlerin baro levhasında yazılmasında,
17 inci maddenin (1) ve (2) numaralı bentlerinde yazılı belgelerden
başka sicil özetlerinin onanmış bir örneğinin de verilmesi gereklidir.
Avukatlığa kabulde engeller:
Madde 5 - Aşağıda yazılı durumlardan birinin
varlığı halinde, avukatlık mesleğine kabul istemi red olunur :
a) (Değişik: 02.05.2001-4667/5 md.) Taksirli suçlar hariç kesinleşmiş
bir kararla iki yıldan fazla hapis veya bir yıldan fazla ağır hapis
cezasıyla veya basit ve nitelikli zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık,
dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak ve dolanlı iflas
gibi yüz kızartıcı suçlarla istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç
kaçakçılık, ihaleye fesat karıştırmak suçlarından biri ile hüküm
giymiş olmak,
b)(Değişik: 22/1/1986 - 3256/2 md.) Kesinleşmiş bir disiplin kararı
sonucunda hakim, memur veya avukat olma niteliğini kaybetmiş olmak,
c)Avukatlık mesleğine yaraşmayacak tutum ve davranışları çevresince
bilinmiş olmak,
d)Avukatlık mesleği ile birleşemeyen bir işle uğraşmak,
e)Mahkeme kararı ile kısıtlanmış olmak,
f)İflas etmiş olup da itibarı iade edilmemiş bulunmak (Taksiratlı
ve hileli müflisler itibarları iade edilmiş olsa dahi kabul olunmazlar),
g)Hakkında aciz vesikası verilmiş olup da bunu kaldırmamış bulunmak,
h)Avukatlığı sürekli olarak gereği gibi yapmaya engel vücut veya
akılca malul bulunmak.
(Değişik: 02.05.2001-4667/5 md.) Birinci fıkranın (a) bendinde
sayılan yüz kızartıcı suçlardan biri ile hüküm giymiş olanların
cezası ertelenmiş, paraya çevrilmiş veya affa uğramış olsa da avukatlığa
kabul edilmezler.
(Değişik:22/1/1986 - 3256/2 md.) Adayın birinci fıkranın (a) bendinde
yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan kovuşturma altında
bulunması halinde, avukatlığa alınması isteği hakkındaki kararın
bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebilir.
Şu kadar ki, ceza kovuşturmasının sonucu ne olursa olsun avukatlığa
kabul isteğinin geri çevrilmesi gereken hallerde, sonuç beklenmeden
istek karara bağlanır.
Baroya yazılma istemi:
Madde 6 -(Değişik: 02.05.2001-4667/6 md.)
Avukatlık sınavını başarmış olanlar veya 4üncü maddedeki koşulları
taşıyanlar başvurdukları yer barosu levhasına yazılmalarını dilekçe
ile isteyebilirler.
Karar:
Madde 7 - Baro yönetim kurulu, levhaya yazılma
istemi hakkında başvurma dilekçesinin varış tarihinden itibaren
bir ay içinde gerekçeli olarak karar vermekle ödevlidir.
Süresi içinde karar verilmediği takdirde, adayın avukatlığa kabul
istemi reddedilmiş sayılır. Bu halde aday bir aylık sürenin bitiminden
itibaren onbeş gün içinde Türkiye Barolar Birliğine itiraz edebilir.
İtiraz üzerine 8 inci madde hükmü kıyas yolu ile uygulanır.
Redde veya kovuşturma sonuna kadar beklenmesine dair karara itiraz:
Madde 8 - Baro Yönetim Kurulu, avukatlığa kabul
istemini reddettiği veya kovuşturma sonuna kadar beklenmesine karar
verdiği takdirde bunun gerekçesini kararında gösterir. Gerekçeli
karar adaya tebliğ olunur.
Aday, bu karara karşı, tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde,
kararı veren baro vasıtasıyla Türkiye Barolar Birliğine itiraz edebilir.
Baro tarafından adaya, itiraz tarihini tespit eden bir belge verilir.
Bu belge hiçbir vergi, harç ve resme tabi değildir.
Türkiye Barolar Birliği, itiraz üzerine dosya üzerinde gerekli
incelemeleri yaptıktan sonra, itirazı kabul veya reddeder. Türkiye
Barolar Birliği itiraz tarihinden itibaren bir ay içinde bir karar
vermezse, itiraz reddedilmiş sayılır.
(Değişik: 02.05.2001-4667/7 md.) Baro yönetim kurullarının adayın
levhaya yazılması hakkındaki kararları, karar tarihinden itibaren
onbeş gün içinde Türkiye Barolar Birliği'ne gönderilir. Türkiye
Barolar Birliği kararın kendisine ulaştığı tarihten itibaren bir
ay içinde uygun bulma veya bulmama kararını ve itirazın kabul veya
reddi hakkındaki kararlarını onaylamak üzere karar tarihinden itibaren
bir ay içinde Adalet Bakanlığı'na gönderir. Bu kararlar Adalet Bakanlığı'na
ulaştığı tarihten itibaren iki ay içinde Bakanlıkça karar verilmediği
veya karar onaylandığı takdirde kesinleşir. Ancak Adalet Bakanlığı
uygun bulmadığı kararları bir daha görüşülmek üzere, gösterdiği
gerekçesi ile birlikte Türkiye Barolar Birliği'ne geri gönderir.
Geri gönderilen bu kararlar, Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca
üçte iki çoğunlukla aynen kabul edildiği takdirde onaylanmış, aksi
halde onaylanmamış sayılır; sonuç Türkiye Barolar Birliği tarafından
Adalet Bakanlığı'na bildirilir.
Baro yönetim kurulunun, avukatlığa kabul isteminin reddi veya
kovuşturma sonuna kadar beklenmesi hakkındaki kararları, süresi
içinde itiraz edilmediği takdirde kesinleşir.
(Değişik: 02.05.2001-4667/7 md.)Adalet Bakanlığı'nın dördüncü
fıkra uyarınca verdiği kararlara karşı, Türkiye Barolar Birliği,
aday ve ilgili baro; Adalet Bakanlığı'nın uygun bulmayıp bir daha
görüşülmek üzere geri göndermesi üzerine Türkiye Barolar Birliği'nce
verilen kararlara karşı ise, Adalet Bakanlığı, aday ve ilgili baro
idari yargı merciine başvurabilir.
Barolar, kesinleşen kararları derhal yerine getirmeye mecburdurlar.
Avukatlık ruhsatnamesi ve yemin:
Madde 9 - Avukatlık mesleğine kabul edilen adaya,
ilgili baro tarafından bir ruhsatname verilir.
Avukatlığa kabul, ruhsatnamenin verildiği andan itibaren hüküm
ifade eder.
Aday böylece avukatlığa kabul edildikten sonra (Avukat) unvanını
kullanmak hakkını kazanır. Durum Türkiye Barolar Birliğine bildirilir.
(Değişik: 13.01.2004-5043/1
md.) Ruhsatnameler ve avukat kimlikleri Türkiye
Barolar Birliği tarafından tek tip olarak bastırılır ve düzenlenir.
8 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen şekilde Türkiye Barolar
Birliği Yönetim Kurulunca uygun bulma kararı verildiğinde ruhsatnameler
Birlik Başkanı ve ilgili Baro Başkanı tarafından imzalanır. Avukat
kimlikleri, tüm resmî ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilecek
resmî kimlik hükmündedir.
Mesleğe kabul edilen avukata ruhsatname verilirken, baro yönetim
kurulu önünde aşağıdaki şekilde ant içtirilir:
(Değişik: 02.05.2001-4667/8 md.) "Hukuka, ahlaka, mesleğin
onuruna ve kurallarına uygun davranacağıma namusum ve vicdanım üzerine
ant içerim."
Avukatın ant içtirildiği, andın metnini de kapsayan bir tutanağa
bağlanır ve ilgilinin dosyasında saklanır. Tutanak baro yönetim
kurulu üyeleri ile birlikte ant içen avukat tarafından imzalanır.
Ret kararının bildirilmesi:
Madde 10 - Avukatlık mesleğine kabul edilmek
için baroya başvuran bir adayın bu isteminin reddine veya kovuşturma
sonuna kadar beklenmesine dair kararlar kesinleşince, ilgili baro,
adayın adını diğer barolara ve Türkiye Barolar Birliğine bildirir.
Bu halde, ret ve bekleme sebepleri ortadan kalkmadıkça, hiçbir baro
o kimseyi levhasına yazamaz.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Yasak Haller
Avukatlıkla birleşemeyen işler:
Madde 11 - Aylık, ücret, gündelik veya kesenek
gibi ödemeler karşılığında görülen hiçbir hizmet ve görev, sigorta
prodüktörlüğü, tacirlik ve esnaflık veya mesleğin onuru ile bağdaşması
mümkün olmayan her türlü iş avukatlıkla birleşemez.
Avukatlıkla birleşebilen işler:
Madde 12 - (Değişik: 22/1/1986-3256/3 md.)
Aşağıda, sayılan işler 11 inci madde hükmü dışındadır:
a)Milletvekilliği, il genel meclisi veya belediye meclisi üyeliği,
b)(Değişik: 02.05.2001-4667/9 md.) Hukuk alanında profesör ve
doçentlik,
c)Özel hukuk tüzelkişilerinin hukuk müşavirliği ve sürekli avukatlığı
ile bir avukat yazıhanesinde ücret karşılığında avukatlık,
d)Hakemlik, tasfiye memurluğu, yargı mercilerinin veya adli bir
dairenin verdiği herhangi bir görev veya hizmet,
e)Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında 233 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamede başka iş veya hizmetle uğraşmaları yasaklanmamış bulunmak
şartıyla; bu Kanun Hükmünde Kararnamenin kapsamına giren İktisadi
Devlet Teşekkülleri, Kamu İktisadi Kuruluşları ve bunların müesseseleri,
bağlı ortaklıkları ve iştirakleri ve İktisadi Devlet Teşekkülleri
ile Kamu İktisadi kuruluşları dışında kalıp sermayesi Devlete ve
diğer kamu tüzelkişilerine ait bulunan kuruluşların yönetim kurulu
başkanlığı, üyeliği, denetçiliği,
f)Anonim, limited, kooperatif şirketlerin ortaklığı, yönetim kurulu
başkanlığı, üyeliği ve denetçiliği ve komandit şirketlerde komanditer
ortaklık,
g)Hayri, ilmi ve siyasi kuruluşların yönetim kurulu başkanlığı,
üyeliği ve denetçiliği,
h)Gazete ve dergi sahipliği veya bunların yayım müdürlüğü.
Milletvekilleri hakkında, 3069 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi
Üyeliği ile Bağdaşmayan İşler Hakkında Kanun hükümleri saklıdır.
(Değişik: 02.05.2001-4667/9 md.) (e) bendinde gösterilenlerin,
Hazinenin, belediye ve özel idarelerin, il ve belediyelerin yönetimi
ve denetimi altında bulunan daire ve kurumların, köy tüzel kişiliklerinin
ve kamunun hissedar olduğu şirket ve kuruluşların aleyhinde; il
genel meclisi ve belediye meclisi üyelerinin de bağlı bulundukları
tüzel kişilerin ve yüksek öğretimde görevli profesör ve doçentlerin
yüksek öğretim kurum ve kuruluşları aleyhindeki dava ve işleri takip
etmeleri yasaktır.
Bu yasak, avukatların ortaklarını ve yanlarında çalıştırdıkları
avukatları da kapsar.
Bir kadroya bağlı olarak aylık veya ücreti Devlet, il veya belediye
bütçelerinden yahut Devlet, il veya belediyelerin yönetimi ve denetimi
altındaki daire ve müessese yahut şirketlerden verilen müşavir ve
avukatlar, yalnız bu daire, müessese ve şirketlere ait işlerde avukatlık
yapabilirler.
Avukatın hakim veya savcı ile hısımlık veya evlilik münasebeti:
Madde 13 - Bir hakim veya Cumhuriyet Savcısının
eşi, sebep veya nesep itibariyle usul ve füruundan veya ikinci dereceye
kadar (Bu derece dahil) hısımlarından olan avukat, o hakim veya
Cumhuriyet Savcısının baktığı dava ve işlerde avukatlık edemez.
Bazı görevlerden ayrılanların avukatlık edememe yasağı:
Madde 14 - (Değişik: 02.05.2001-4667/10 md.)
Emeklilik veya istifa gibi sebeplerle görevlerinden ayrılan adli,
idari ve askeri yargı hakim ve savcılarının son beş yıl içinde hizmet
gördükleri mahkeme veya dairelerin yargı çevresinde, görevden ayrılma
tarihinden itibaren iki yıl süre ile avukatlık yapmaları yasaktır.
Yukarı ki fıkra hükmü Anayasa Mahkemesi üyeleri ve Yüksek Mahkemeler
hakimleri hakkında da uygulanır.
(Değişik: 22/1/1986-3256/4 md.) Devlet, belediye, il özel idare
ve Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında 233 Sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin kapsamına giren İktisadi Devlet Teşekkülleri ile Kamu
İktisadi Kuruluşları ve bunların müessese, bağlı ortaklık ve iştiraklerinde
çalışanlar, buralardan ayrıldıkları tarihten itibaren iki yıl geçmeden
ayrıldıkları idare aleyhine dava alamaz ve takipte bulunamazlar.
(Ek: 1/4/1981 - 2442/1 md.) Askeri Yargıtay Başkanı, Başsavcısı,
İkinci Başkanı, Daire Başkanları ve Üyeleri, Milli Savunma Bakanlığı
Askeri Adalet İşleri Başkanı, Askeri Adalet Teftiş Kurulu Başkanı,
Genelkurmay Adli Müşaviri, sıkıyönetim adli müşavirleri ve sıkıyönetim
askeri mahkemelerinde görevli hakim ve savcılar ile yardımcıları,
başka hizmetlere atanmış olsalar bile anılan görevlerden ayrıldıkları
tarihten itibaren üç yıl süre ile sıkıyönetim askeri mahkemelerinde
avukatlık yapamazlar.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Staj
Genel olarak:
Madde 15 - (Değişik: 30/1/1979 - 2178/4 md.)
Avukatlık stajı bir yıldır. Stajın bu kısmında yer alan hükümler
uyarınca ilk altı ayı mahkemelerde ve kalan altı ayı da en az beş
yıl kıdemi olan (bu beş yıllık kıdem hesabına Kanunun 4 üncü maddesinde
yazılı hizmette geçen süreler de dahildir.) bir avukat yanında yapılır.
Stajın hangi mahkeme ve adalet dairelerinde, ne surette yapılacağı
yönetmelikte gösterilir.
Aranacak şartlar:
Madde 16 - (Değişik: 02.05.2001-4667/11 md.)
3 üncü maddenin (a), (b) ve (f) bentlerinde yazılı koşulları taşıyanlardan,
stajyer olarak sürekli staj yapmalarına engel işleri ve 5 inci maddede
yazılı engelleri bulunmayanlar, staj yapacakları yer barosuna bir
dilekçe ile başvururlar.
Dilekçeye eklenecek belgeler :
Madde 17- 16 ncı madde gereğince verilecek dilekçeye,
aşağıda gösterilen belgeler eklenir.
1. Kanunun aradığı şartlara ilişkin belgelerin asılları ile onanmış
ikişer örneği,
2. Adayın 3 üncü maddenin (f) ve 5 inci maddenin (a) bentlerinde
yazılı halleri bulunmadığını gösteren bildiri kağıdı,
3. Yanında staj göreceği avukatın yazılı muvafakati,
4. Adayın ahlak durumu hakkında, o baroya yazılı iki avukat tarafından
düzenlenmiş tanıtma kağıdı.
Bu belgelerin birer örneği baro başkanı tarafından onaylanarak
Türkiye Barolar Birliğine gönderilir. Diğer örnek veya asılları
barodaki dosyasında saklanır. 22 nci maddenin 2 ve 3 üncü fıkralarında
yazılı hallerde, adayın yanında staj göreceği avukatın yazılı muvafakatine
ait belge aranmaz.
(Ek: 22/1/1986-3256/5 md.) Staj isteminde bulunan tarafından verilen
bildiri kağıdının hilafı ortaya çıktığı takdirde; aday hakkında
Türk Ceza Kanununun 528 inci maddesine göre ceza tayin olunur.
İstemin ilanı:
Madde 18 - Adayın istemi,yukarıdaki maddede yazılı
hususlarla birlikte, istem tarihinden itibaren on gün içinde baronun
ve adalet dairesinin uygun bir yerinde onbeş gün süre ile asılarak
ilan olunur.
Her avukat veya stajyer yahut diğer ilgililer, bu süre içinde,
adayın stajyer listesine yazılmasına itirazda bulunabilirler. Şu
kadar ki, itirazın incelenebilmesi, açık delil veya vakıaların gösterilmiş
olmasına bağlıdır.
Rapor:
Madde 19 - Baro başkanı, istemin ilanından önce,
baroya bağlı avukatlardan birini adayın gerekli nitelikleri taşıyıp
taşımadığını ve avukatlıkla birleşmeyen bir işle uğraşıp uğraşmadığını
araştırarak bir rapor düzenlemek üzere görevlendirir.
Görevlendirilen avukat, raporu en geç onbeş gün içinde baroya
vermekle yükümlüdür.
Karar:
Madde 20 - Baro yönetim kurulu, itiraz süresinin
bitmesinden itibaren bir ay içinde, 19 uncu maddede yazılı raporu
da göz önünde tutarak, adayın stajyer listesine yazılıp yazılmaması
hakkında gerekçeli bir karar verir. Karar ilgiliye tebliğ edilmekle
beraber, bir örneği de incelenmek üzere dosyası ile birlikte o yer
Cumhuriyet Savcılığına verilir.
Bu karar aleyhine baro yönetim kurulu üyeleri karar tarihinden,
o yer Cumhuriyet savcısı kararın kendisine verildiği, ilgili ise
kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde
Türkiye Barolar Birliğine itiraz edebilirler.
Birinci fıkrada yazılı süre içinde bir karar verilmemiş olması
halinde talep reddedilmiş sayılır. Bu takdirde, bir aylık sürenin
bitiminden itibaren onbeş gün içinde aday Türkiye Barolar Birliğine
itiraz edebilir.
(Değişik: 02.05.2001-4667/12 md.)Türkiye Barolar Birliğinin itiraz
üzerine verdiği kararlar Adalet Bakanlığına ulaştığı tarihten itibaren
iki ay içinde Bakanlıkça karar verilmediği veya karar onaylandığı
takdirde kesinleşir. Ancak Adalet Bakanlığı uygun bulmadığı kararları
bir daha görüşülmek üzere, gösterdiği gerekçesi ile birlikte Türkiye
Barolar Birliğine geri gönderir. Geri gönderilen bu kararlar, Türkiye
Barolar Birliği Yönetim Kurulunca üçte iki çoğunlukla aynen kabul
edildiği takdirde onaylanmış, aksi halde onaylanmamış sayılır; sonuç
Türkiye Barolar Birliği tarafından Adalet Bakanlığına bildirilir.
(Ek:02./05/2001-4667/12 md.) Adalet Bakanlığı'nın yukarıdaki fıkra
uyarınca verdiği kararlara karşı Türkiye Barolar Birliği, aday ve
ilgili baro; Adalet Bakanlığının onaylamayıp geri göndermesi üzerine
Türkiye Barolar Birliğinin verdiği kararlara karşı ise, Adalet Bakanlığı,
aday ve ilgili baro idari yargı merciine başvurabilir.
Stajın başlangıcı :
Madde 21 - Avukatlık stajı listeye yazılma ile
başlar. İtiraz yazılmayı durdurur.
Yanında staj yapılacak avukat:
Madde 22 - Avukat yanında staja başlayabilecekleri
Cumhuriyet savcılığınca baroya bildirilenler, evvelce dilekçelerinde
gösterdikleri ve muvafakatini aldıkları avukat yanında staja başlarlar.
Baro başkanının isteği veya ilgililerin başvurması üzerine, baro
yönetim kurulu, stajın dilekçede gösterilenden başka bir avukat
yanında yapılmasına karar verebilir.
17 nci maddenin 3 üncü bendinde yazılı belgeyi almak imkanını
bulamayan adayların hangi avukat yanında staj göreceğini baro başkanı
tayin eder.
Avukat, ikinci ve üçüncü fıkralardaki hallerde stajyeri kabul
zorunluluğundadır.
Stajın yapılması ve stajyerin ödevleri:
Madde 23 - (Değişik: 02.05.2001-4667/13 md.)
Staj kesintisiz olarak yapılır. Stajyerin haklı nedenlere dayanarak
devam etmediği günler, engelin kalkmasından sonraki bir ay içinde
başvurduğu takdirde, mahkeme stajı sırasında, Adalet Komisyonu,
avukat yanındaki staj sırasında ise baro yönetim kurulu kararı ile
tamamlattırılır. Stajın yapıldığı yere göre Adalet Komisyonu Başkanı
ve Baro Başkanı, haklı bir engelin bulunması halinde yanında staj
yaptığı avukatın da görüşünü alarak stajyere 30 günü aşmamak üzere
izin verebilir.
Stajyer, avukatla birlikte duruşmalara girmek, avukatın mahkemeler
ve idari makamlardaki işlerini yapmak, dava dosyaları ve yazışmaları
düzenlemek, baroca düzenlenen eğitim çalışmalarına katılmak, baro
yönetim kurulunca verilen ve yönetmelikte gösterilecek diğer ödevleri
yerine getirmekle yükümlüdür. Stajyerler, meslek kurallarına ve
yönetmeliklerde belirlenen esaslara uymak zorundadırlar.
Staj raporları:
Madde 24 - (Değişik: 30/1/1979 - 2178/5 md.)
Staj, Adalet Komisyonunun, baronun ve yanında çalışılan avukatın
gözetimi altında yapılır.
Stajiyer hakkında, yanında staj gördüğü hakimler, Cumhuriyet savcıları
tarafından staj durumu, mesleki ilgisi ve ahlaki durumunu belirten
bir belge verilir.
Yanında staj görülen avukat tarafından, ilk üç ayın bitiminde
ve staj süresinin sonunda da kesin olarak, staj durumunu ve adayın
mesleki ilgisi ile ahlaki durumunu da kapsayan bir rapor verir.
Staj süresinin uzatılması:
Madde 25 - (Değişik: 02.05.2001-4667/14 md.)
Baro yönetim kurulu, stajyer hakkında verilen raporları değerlendirir,
gerektiğinde kurul üyelerinden birini görevlendirmek suretiyle yapılacak
inceleme sonuçlarını da göz önünde tutarak staj bitim belgesinin
verilmesine veya staj süresinin altı aya kadar uzatılmasına karar
verebilir.
Yönetim Kurulunun bu kararı kesindir.
Stajyerlerin yapabileceği işler: (Değişik: 02.05.2001-4667/15
md.)
Madde 26 -(Değişik: 02.05.2001-4667/15 md.)
Stajyerler, avukat yanında staja başladıktan sonra, avukatın yazılı
muvafakati ile ve onun gözetimi ve sorumluluğu altında, sulh hukuk
mahkemeleri, sulh ceza mahkemeleri ile icra tetkik mercilerinde
avukatın takip ettiği dava ve işlerle ilgili duruşmalara girebilir
ve icra müdürlüklerindeki işleri yürütebilirler.
Bu yetki, staj bitim belgesinin verilmesi veya staj listesinden
silinme ile sona erer.
Stajyerlere barolarca yapılacak yardım:
Madde 27 - (Değişik: 02.05.2001-4667/16 md.)
Staj süresince stajyerlere Türkiye Barolar Birliğince kredi verilir.
Ödenecek kredinin kaynağı; avukatların yetkili mercilere sunduğu
vekaletnamelere avukatın yapıştıracağı pul bedelleri ile geri ödemeden
gelen paralar ve bunların gelirleridir. Bu pullar Türkiye Barolar
Birliğince bastırılır. (Değişik:
13.01.2004-5043/2 md.) Yapıştırılacak pulun
değeri; 2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun Yargı Harçları
bölümünde yer alan vekâletname örnekleri için kullanılan harç tarifesinin
yüzde elli fazlası kadarıdır. Bu şekilde toplanan tüm pul bedelleri
malî yönden Sayıştay denetimine tâbidir.
Avukatlarca vekaletname sunulan merciler, pul yapıştırılmamış
veya pulu noksan olan vekaletname ve örneklerini kabul edemez. Gerektiğinde
ilgiliye on günlük süre verilerek bu süre içinde pul tamamlanmadıkça
vekaletname işleme konulamaz.
Kredi ödemelerinden arta kalan miktar, meslektaşlara destek ve
meslekte gelişmeyi sağlamakta kullanılır.
Bu kredinin ilke ve koşulları, kimlere verileceği, miktarı, geri
ödeme şekli, geri ödemeden gelen paralar ile kredi ödemelerinden
sonra arta kalan miktarın barolar ve Türkiye Barolar Birliği arasında
dağıtım ve sarf esasları ve diğer hususlar Türkiye Barolar Birliği
Yönetim Kurulu'nca hazırlanacak ve Adalet Bakanlığınca onaylanacak
yönetmelikte gösterilir.
Pul bedelleri ile geri ödemelerden gelen paralar ve bunların gelirleri,
kredi ödemelerinden arta kalan miktarın dağıtımı ve sarfı, her yıl
Adalet Bakanlığı tarafından ek 4 üncü maddedeki esas ve usullere
göre denetlenir.
(Değişik: 13.01.2004-5043/3
md.) Sosyal yardım ve dayanışma fonu
MADDE 27/A. — Türkiye Barolar Birliği nezdinde
sosyal güvenlik, sosyal yardım ve dayanışma hizmetlerinde kullanılmak
üzere kaynağı bu Kanunun 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında gösterilen
gelirlerin yarısı olan "Sosyal Yardım ve Dayanışma Fonu"
kurulmuştur.
Bu fondan yapılacak harcamaların esas ve usulleri ile diğer hususlar
Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca hazırlanacak ve Adalet
Bakanlığınca onaylanacak yönetmelikte gösterilir.
Fon gelirleri ile harcamaları her yıl Adalet Bakanlığı tarafından
ek 4 üncü maddedeki esas ve usullere göre denetlenir.
BEŞİNCİ KISIM
Avukatlık Sınavı
Sınav: (Değişik: 02.05.2001-4667/17 md.)
Madde 28- (Değişik: 02.05.2001-4667/17 md.)
Avukatlık sınavı Türkiye Barolar Birliğince, Öğrenci Seçme ve
Yerleştirme Merkezine yaptırılır. Staj bitim belgesi almamış olanlar
sınava kabul edilmezler.
Sınava gireceklerin tespiti: (Değişik: 02.05.2001-4667/18
md.)
Madde 29- (Değişik: 02.05.2001-4667/18 md.)
Sınava girecek olanlar, stajyer listesinde yazılı oldukları baro
yönetim kurulunca tespit edilir ve kendilerine sınava giriş belgesi
verilir.
Avukatlık sınavında altı defa başarısızlığa uğrayan stajyer bir
daha sınava giremez.
Stajyer, haklı ve geçerli bir mazereti olduğunun Türkiye Barolar
Birliğince kabulü dışında staj bitim belgesinin verildiği tarihten
itibaren dört yıl içinde sınava giriş haklarının tamamını kullanmak
zorundadır.
Sınavın şekli ve konuları: (Değişik: 02.05.2001-4667/19
md.)
Madde 30-(Değişik: 02.05.2001-4667/19 md.)
Avukatlık sınavının amacı, stajyerin meslek kuralları, bilgisi
ile hukuk ilkelerini ve mevzuat hükümlerini olaylara uygulayabilme
yeterliliğini değerlendirmektir.
Sınav her yıl iki defa yapılır. Sınav tarihleri bir yılın imkan
nispetinde iki eşit kısmına bölünmesi suretiyle tespit edilir.
Sınav tarihlerinin tespiti ve duyurulması, sınavın yapılış şekli,
başarı puanı, giderleri gibi konular Türkiye Barolar Birliğince
çıkartılacak yönetmelikte gösterilir.
Sınav sonuçları: (Değişik: 02.05.2001-4667/20 md.)
Madde 31-(Değişik: 02.05.2001-4667/20 md.)
Sınav sonuçları, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından
Türkiye Barolar Birliğine, ilgilinin barosuna ve stajyerlere bildirilir.
Madde 32-33 - (Mülga: 30/1/1979-2178/8 md.)
ALTINCI KISIM
Avukatın Hak ve Ödevleri
Genel olarak:
Madde 34 - (Değişik: 02.05.2001-4667/21 md.)
Avukatlar, yüklendikleri görevleri, bu görevin kutsallığına yakışır
bir şekilde özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmek ve avukatlık
unvanının gerektirdiği saygı ve güvene uygun biçimde davranmak ve
Türkiye Barolar Birliğince belirlenen meslek kurallarına uymakla
yükümlüdürler.
Yalnız avukatların yapabileceği işler:
Madde 35 - (Değişik: 26/2/1970 - 1238/1 md.)
Kanun işlerinde ve hukuki meselelerde mütalaa vermek, mahkeme,
hakem veya yargı yetkisini haiz bulunan diğer organlar huzurunda
gerçek ve tüzel kişilere ait hakları dava etmek ve savunmak, adli
işlemleri takip etmek, bu işlere ait bütün evrakı düzenlemek, yalnız
baroda yazılı avukatlara aittir.
Baroda yazılı avukatlar birinci fıkradakiler dışında kalan resmi
dairelerdeki bütün işleri de takip edebilirler.
(Değişik: 02.05.2001-466722/ md.) Ancak, 29/6/1956 tarih ve 6762
sayılı Türk Ticaret Kanununun 272inci maddesinde öngörülen esas
sermaye miktarının beş katı veya daha fazla esas sermayesi bulunan
anonim şirketler ile üye sayısı 100 veya daha fazla olan yapı kooperatifleri
sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır. Bu fıkra hükmüne aykırı
davranan kuruluşlara mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından
sözleşmeli avukat tayin etmedikleri her ay için, sanayi sektöründe
çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte
bulunan, asgari ücretin bir aylık brüt tutarı kadar para cezası
verilir. Verilen para cezalarına dair kararlar ilgililere Tebligat
Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ
tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde yetkili sulh ceza mahkemesine
itiraz edebilir. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. Bu cezalar
21/7/1953 tarih ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanuna göre tahsil edilir ve Hazineye gelir kaydedilir.
Hukuk ve Ceza Muhakemeleri Usulleri kanunları ile diğer kanun
hükümleri saklıdır.
Uzlaşma Sağlama: (Ek: 02/05./2001-4667/23 md.)
Madde 35/A: Avukatlar dava açılmadan veya dava
açılmış olup da henüz duruşma başlamadan önce kendilerine intikal
eden iş ve davalarda, tarafların kendi iradeleri ile istem sonucu
elde edebilecekleri konulara inhisar etmek kaydıyla, müvekkilleri
ile birlikte karşı tarafı uzlaşmaya davet edebilirler. Karşı taraf
bu davete icabet eder ve uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma konusunu, yerini,
tarihini, karşılıklı yerine getirmeleri gereken hususları içeren
tutanak, avukatlar ile müvekkilleri tarafından birlikte imza altına
alınır. Bu tutanaklar 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas
Kanununun 38 inci maddesi anlamında ilam niteliğindedir.
Sır saklama:
Madde 36 - Avukatların, kendilerine tevdi edilen
veya gerek avukatlık görevi, gerekse, Türkiye Barolar Birliği ve
barolar organlarındaki görevleri dolayısıyle öğrendikleri hususları
açığa vurmaları yasaktır.
Avukatların birinci fıkrada yazılı hususlar hakkında tanıklık
edebilmeleri, iş sahibinin muvafakatini almış olmalarına bağlıdır.
Ancak, bu halde dahi avukat tanıklık etmekten çekinebilir. (Ek:02/05/2001-4667/24
md.) Çekinme hakkının kullanılması hukuki ve cezai sorumluluk doğurmaz.
Yukarı ki hükümler, Türkiye Barolar Birliği ve baroların memurları
hakkında da uygulanır.
İşin reddedildiğinin bildirilmesi:
Madde 37 - Avukat, kendisine teklif olunan işi
sebep göstermeden reddedebilir. Reddin, iş sahibine gecikmeden bildirilmesi
zorunludur.
İşi iki avukat tarafından ret olunan kimse, kendisine bir avukat
tayinini baro başkanından isteyebilir.
(Değişik: 02.05.2001-4667/25 md.) Tayin olunan avukat, baro başkanı
tarafından belirlenen ücret karşılığı işi takip etmek zorundadır.
İşin reddi zorunluluğu :
Madde 38 - Avukat;
a) Kendisine yapılan teklifi yolsuz veya haksız görür yahut sonradan
yolsuz veya haksız olduğu kanısına varırsa,
b) Aynı işte menfaati zıt olan bir tarafa avukatlık etmiş veya
mütalaa vermiş olursa,
c) (Değişik: 02.05.2001-4667/26 md.) Evvelce hakim, hakem, Cumhuriyet
Savcısı, bilirkişi veya memur olarak o işte görev yapmış olursa,
d) Kendisinin düzenlediği bir senet veya sözleşmenin hükümsüzlüğünü
ileri sürmek durumu ortaya çıkmışsa,
e) (İptal: Ana. Mah. nin 2/6/1977 tarihli ve E. 1977/43, K. 1977/84
sayılı kararı ile)
f) Görmesi istenilen iş, Türkiye Barolar Birliği tarafından tespit
edilen mesleki dayanışma ve düzen gereklerine uygun değilse,
Teklifi reddetmek zorunluluğundadır.
Bu zorunluluk, avukatların ortaklarını ve yanlarında çalıştırdıkları
avukatları da kapsar.
(Üçüncü fıkra iptal: Ana.Mah.nin 21/1/1971 tarihli ve E.1970/19,
K.1971/9 sayılı kararı ile)
(Son fıkra iptal: Ana. Mah. nin 2/6/1977 tarihli ve E. 1977/43,
K. 1977/84 sayılı kararı ile)
Avukatın dosya saklaması ve hapis hakkı:
Madde 39 - Avukat, kendisine tevdi olunan evrakı,
vekaletin sona ermesinden itibaren üç yıl süre ile saklamakla yükümlüdür.
Şu kadar ki, evrakın geri alınması müvekkile yazı ile bildirilmiş
olduğu hallerde saklama yükümlülüğü, bildirme tarihinden itibaren
üç ayın sonunda sona erer.
Avukat, ücreti ve yapmış olduğu giderleri kendisine ödenmedikçe,
elinde bulunan evrakı geri vermekle yükümlü değildir.
Tazminat isteklerinde zamanaşımı:
Madde 40 - (Değişik: 02.05.2001-4667/27 md.)
İş sahibi tarafından sözleşmeye dayanılarak avukata karşı ileri
sürülen tazminat istekleri, bu hakkın doğumunun öğrenildiği tarihten
itibaren bir yıl ve her halde zararı doğuran olaydan itibaren beş
yıl geçmekle düşer.
Avukatın vekaletten çekilmesi:
Madde 41 - Belli bir işi takipten veya savunmadan
isteği ile çekilen avukatın o işe ait vekalet görevi, durumu müvekkiline
tebliğinden itibaren onbeş gün süre ile devam eder.
Şu kadar ki, adli müzaheret bürosu yahut baro başkanı tarafından
tayin edilen avukat, kaçınılmaz bir sebep veya haklı bir özürü olmadıkça,
görevi yerine getirmekten çekinemez. Kaçınılmaz sebebin veya haklı
özürün takdiri avukatı tayin eden makama aittir.
Bir avukatın geçici olarak görevlendirilmesi:
Madde 42 - Bir avukatın ölümü veya meslekten
yahut işten çıkarılması veya işten yasaklanması yahut geçici olarak
iş yapamaz duruma gelmesi hallerinde, baro başkanı, ilgililerin
yazılı istemi üzerine veya iş sahiplerinin yazılı muvafakatini almak
şartıyla, işleri geçici olarak takip etmek ve yürütmek için bir
avukatı görevlendirir ve dosyaları kendisine devir ve teslim eder.
(Ek: 02/05/2001- 4667/28 md.) Ayrıca durumu mahkemelere ve gerekli
göreceği yerlere bildirir. Bu hükümler avukatlık ortaklığı hakkında
da kıyasen uygulanır.
Yukarı ki fıkrada yazılı işlere ait kanuni süreler, dosyaların
devir ve teslimine kadar işlemez. Şu kadar ki, bu süre üç ayı geçemez.
(Mülga 3 üncü Fıkra: 02/05/2001- 4667/28 md.)
Kendisine görev verilen avukat haklı sebepler göstererek bunu
reddedebilir.
Ret sebeplerinin yerinde olup olmadığına baro yönetim kurulu karar
verir.
Vekalet görevi, temsil edilen avukatın talimatına bağlı olmaksızın,
bu görevi yapan avukatın sorumluluğu altında yürür. Yapılan işlerin
ücretini, kendisine vekalet olunan avukat öder. Anlaşmazlık halinde
ücretin miktarı baro yönetim kurulu tarafından belirtilir.
Büro edinme zorunluluğu:
Madde 43 - Her avukat, levhaya yazıldığı tarihten
itibaren üç ay içinde baro bölgesinde bir büro kurmak zorundadır.
Büronun niteliklerini barolar belirtir.
Bir avukatın birden fazla bürosu olamaz. Birlikte çalışan avukatlar
ayrı büro edinemezler. (Ek:02/05./2001-4667/29 md.) Avukatlık ortaklığı
yurt içinde şube açamaz. Milletvekilleri, milletvekilliği süresince
avukatlık yapamazlar.
Bürosunu veya konutunu değiştiren avukat yenilerinin adreslerini
bir hafta içinde baroya bildirmek zorundadır.
Avukatların birlikte veya avukatlık ortaklığı şeklinde
çalışmaları: (Değişik: 02 / 05/ 2001 - 4667/30 md.)
Madde 44 - (Değişik: 02 / 05/ 2001 - 4667/30
md.)
Avukatlar, mesleki çalışmalarını aynı büroda birlikte veya avukatlık
ortaklığı şeklinde de yürütebilirler.
A) Aynı büroda birlikte çalışma
Birlikte çalışma, aynı baroya kayıtlı birden çok avukatın mesleki
çalışmalarını bir büroda yürütmeleridir. Bu birlikteliğin tüzel
kişiliği yoktur, yapılan iş ticari sayılmaz.
Birlikte çalışan avukatlardan biri ya da birkaçının ad ve/veya
soyadının yanında (Avukatlık Bürosu) ibaresinin kullanılması zorunludur.
Karşılıklı hak ve yükümlülükler, gelir ve giderlerin paylaşılması,
büro yönetimi, birlikteliğin sona ermesi birlikte çalışanlarca belirlenir
ve yazılı olarak kayıtlı oldukları baroya bildirilir.
B) Avukatlık ortaklığı
Avukatlık ortaklığı, aynı baroya kayıtlı birden çok avukatın bu
Kanuna göre mesleklerini yürütmek için oluşturdukları tüzel kişiliktir.
Avukatlık ortaklığının çalışması meslek çalışması olup, ticari sayılmaz
ve vergilendirme bakımından şahıs şirketlerine ilişkin hükümler
uygulanır. Avukatlık ortaklığının adı, bir ya da birkaç ortağın
ad ve/veya soyadlarına (Avukatlık Ortaklığı) ibaresi eklenerek belirlenir.
Yabancı sermayeyi teşvik mevzuatı çerçevesinde Türkiye'de faaliyet
göstermek isteyen yabancı avukatlık ortaklıkları bu Kanuna ve avukatlık
ortaklığı düzenlemesine uygun olarak kurulmak koşulu ile, yalnızca
yabancı hukuklar ve milletlerarası hukuk konularında danışmanlık
hizmeti verebilirler. Bu sınırlama yabancı avukatlık ortaklığında
çalışan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ya da yabancı avukatları da
kapsar. Bu nev'i avukatlık ortaklıkları için ortakların baroya kayıtlı
olması şartı aranmaz. Bu kuralın uygulanması mütekabiliyet esasına
bağlıdır.
Ana sözleşmesi, tip ana sözleşmeye uygun olarak düzenlenen avukatlık
ortaklığı, kurucularının kayıtlı bulunduğu baro yönetim kurulu tarafından
Baro Avukatlık Ortaklığı Siciline yazılması ile tüzel kişilik kazanır.
Yazılma istemi, ancak Kanuna ve tip ana sözleşmeye aykırılık gerekçesi
ile reddedilebilir. Bu durumda 8 inci madde hükümleri de kıyasen
uygulanır. Ana sözleşmenin bir örneği Türkiye Barolar Birliğine
gönderilir.
a)Ortakların hak ve borçları
1- Ortaklık payları ve oranları serbestçe belirlenir. Ortakların
payı, ancak ortaklara veya avukat olan üçüncü kişilere devredilebilir.
Ortakların pay devrinin sözleşme ile yasaklanması veya ortakların
pay devrine onay vermemeleri, mirasçının avukat olmaması ya da ortaklığı
kabul etmemesi, ortağın emeklilik veya sağlık nedenleri ile avukatlığı
bırakması, baro levhasından silinmesi, meslekten çıkması veya çıkarılması,
ortaklıktaki payına haciz konulması halinde ortaklık payı gerçek
değeri üzerinden diğer ortaklar tarafından payları oranında alınır.
Bu işlemlerin üç ay içerisinde sonuçlandırılmaması halinde, yönetmelikteki
tasfiye hükümleri uygulanır.
2- Vekaletnameler ortaklık adına düzenlenir. Ortaklık iş veya
davayı takip edecek avukatlara yetki belgesi verir.
3- Avukatlık ortaklığı, amacın dışında hak ve mal edinemez, üçüncü
kişilerle ortaklık kuramaz, tüzel kişilerin paylarını alamaz. Ortaklar;
birden fazla avukatlık ortaklığının ortağı olamaz, ortaklığın bürosu
dışında büro edinemez ve bağımsız olarak dava ve iş takip edemezler.
4- Avukatlık ortaklığı; ortaklarının ve çalışan avukatların ortaklık
ile ilgili her türlü işlem, eylem ve borçlarından dolayı bunlarla
birlikte müştereken ve müteselsilen sınırsız sorumludur. Ortakların
ve ortaklıkta çalışan avukatların mesleki görevlerinden dolayı Avukatlık
Kanunu ve Meslek Kurallarına göre sorumlulukları saklıdır. Avukatlık
ortaklıkları hakkında da bu Kanundaki disiplin işlem ve cezaları
uygulanır.
5-Defter ve kayıtların tutulmasından ortaklığın yönetim ve temsili
ile görevli ortak sorumludur. Avukatlık ortaklığı; iş ve dava defteri,
pay defteri, karar defteri, gelir-gider defteri ve demirbaş defteri
tutmak zorundadır.
b) Uyuşmazlıkların çözümü
Avukatların birlikte çalışmalarından veya avukatlık ortaklığında;
ortakların kendi aralarında ve ortaklıkla ilgili her türlü uyuşmazlıklar
ile ortaklık pay devir ve intikalinde bedele ilişkin olarak üçüncü
şahıslarla aralarında çıkacak anlaşmazlıklar, bu kanunun 167 nci
maddesinde tanımlanan hakem kurulu tarafından, bu kanun ve yönetmelik
hükümlerine göre çözümlenir.
c) Avukatlık ortaklığı tip ana sözleşmesinde bulunması gereken;
ortakların kimlik bilgileri, ortaklığın unvanı ve adresi, ortaklık
payları, ortaklar arasındaki ilişkiler, iş ve davalar ile ilgili
işbölümü, yönetici ortakların yetkileri, ortaklığın yönetim ve temsili,
ortaklar kurulu, kurulun görev ve yetkileri, gelir ve giderin paylaşılması,
denetim, ortaklıktan çıkma, çıkarılma, pay devri, ortaklığın sona
ermesi, fesih, infisah ve tasfiye gibi hususların esas, şekil ve
şartları Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca hazırlanarak
resmi gazetede ilan edilen yönetmelikte düzenlenir.
Avukatlık bürosunda çalışabilecek kişiler:
Madde 45 - (Değişik: 02.05.2001-4667/31 md.)
Avukatlar ve avukatlık ortaklıkları bürolarında yalnız avukatlık
mesleği için gerekli olan yardımcı elemanları çalıştırabilirler.
Hakimliğe ve avukatlığa engel suçlardan biri ile hükümlü olanlar
veya avukatlıktan yasaklananlarla her ne şekilde olursa olsun işbirliği
edilemez veya bu gibiler büroda çalıştırılamaz.
(Değişik: 02.05.2001-4667/31 md.) Yukarıdaki hükümlere aykırı
hareket eden avukat, ilk defasında işten, tekrarında meslekten çıkarma;
avukatlık ortaklığı ilk defasında işten çıkarma, tekrarında ise
avukatlık ortaklığı sicilinden silinme cezası ile cezalandırılır.
İşlerin stajyer veya sekreterle takibi, dava dosyalarının
incelenmesi ve dosyadan örnek alma:
Madde 46 - (Değişik: 02.05.2001-4667/32 md.)
Avukat, işlerini kendi sorumluluğu altındaki stajyeri veya yanında
çalışan sekreteri eliyle de takip ettirebilir, fotokopi veya benzeri
yollarla örnek aldırabilir. Avukatın onanmasını istemediği örnekler
harca tabi değildir.
Avukat veya stajyer, vekaletname olmaksızın dava ve takip dosyalarını
inceleyebilir. Bu inceleme isteğinin ilgililerce yerine getirilmesi
zorunludur. Vekaletname ibraz etmeyen avukata dosyadaki kağıt veya
belgelerin örneği veya fotokopisi verilmez.
Çekişmeli hakları edinme yasağı:
Madde 47 - Avukat el koyduğu işlere ait çekişmeli
hakları edinmekten veya bunların edinilmesine aracılıktan yasaklıdır.
Bu yasak, işin sona ermesinden itibaren bir yıl sürer.
Birinci fıkra hükmü, avukatın ortaklarını ve yanında çalıştırdığı
avukatları da kapsar.
(Ek: 02/05/2001-4667/33 md.) Ancak, 164 üncü madde hükmü saklıdır.
Avukata çıkar karşılığında iş getirme :
Madde 48 - Avukat veya iş sahibi tarafından vaat
olunan veya verilen bir ücret yahut da herhangi bir çıkar karşılığında
avukata iş getirmeye aracılık edenler ve aracı kullanan avukatlar
altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Bu eylemi yapanlar memur iseler, verilecek hapis cezası bir yıldan
aşağı olamaz.
Avukatların resmi kılığı:
Madde 49 - Avukatlar, mahkemelere, Türkiye Barolar
Birliğinin belirteceği resmi kılıkla çıkmak zorundadırlar.
Baroya ve avukatlara ayrılacak yer:
Madde 50 - Her adalet dairesinde, bölgesinde
bulunduğu baro için, her mahkeme salonunda ve icra dairesinde ise
avukatlar için ihtiyaca yetecek nitelikte yer ayrılması zorunludur.
(Ek: 02/05/2001-4667/34 md.) Ayrıca her cezaevinde ve kolluk biriminde
mesleğin onuruna ve önemine uygun bir görüşme yeri ayrılır. Bu yerlerin
bakım ve onarımı ilgisine göre Adalet ve İçişleri Bakanlıklarınca
yaptırılır.
Danışma yapılması uygun olmayan yerler:
Madde 51 - Avukatlar, baroda yazılı olan bürolarından
başka yerlerde, mahkeme salonunda veya adalet binasının başka bir
yerinde iş sahipleri ile hukuki danışmada bulunmaktan ve iş kabul
etmekten yasaklıdırlar.
Yukarı ki fıkra hükmü, avukatın özel olarak çağrıldığı hallerde
uygulanmaz.
Dosya tutmak:
Madde 52 - Avukat, üzerine aldığı her iş yahut
yazılı mütalaasına baş vurulan her husus hakkında düzenli dosya
tutmak zorundadır.
Avukat, kendisi tarafından yazılan veya taslağı yapılan her belgeyi
imzalamakla yükümlüdür.
Görüşmelere ait tutanak :
Madde 53 - Avukat, iş için yaptığı görüşmelerden
gerekli saydıklarını bir tutanakla tespit eder. Tutanağın altı,
görüşmede bulunanlar tarafından imzalanır.
Sicil cüzdanları :
Madde 54 - Levhada yazılı olan her avukatın bağlı
olduğu baroda, Türkiye Barolar Birliğinden gönderilen örneğe göre
düzenlenecek bir sicil cüzdanı bulunur. Bu cüzdan gizlidir; ancak
sahibi veya vekalet vereceği başka bir avukat tarafından her zaman
görülebilir ve gerekli not alınabilir.
Bir barodan diğerine nakil halinde, cüzdan, nakledilen baro başkanlığına
gönderilir.
Reklam yasağı:
Madde 55 - Avukatların iş elde etmek için, reklam
sayılabilecek her türlü teşebbüs ve harekette bulunmaları ve özellikle
tabelalarında ve basılı kağıtlarında avukat unvanı ile akademik
unvanlarından başka sıfat kullanmaları yasaktır.
(Ek: 02/05/2001-4667/35 md.) Bu yasak, ortak avukat bürosu ve
avukatlık ortaklığı hakkında da uygulanır.
(Ek: 02/05/2001-4667/35 md.) Yukarıdaki yasaklara ilişkin esaslar
Türkiye Barolar Birliğince düzenlenecek yönetmelikle belirlenir.
Örnek çıkarabilme ve tebligat yapabilme hakkı:
Madde 56 - Usulüne uygun olarak düzenlenen ve
avukata verilmiş olan vekaletname 52 nci maddede yazılı dosyada
saklanır. Avukat, bu vekaletnamenin örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu
imzası ile onaylayarak kullanabilir. Avukatın çıkardığı vekaletname
örnekleri bütün yargı mercileri, resmi daire ve kurumlar ile gerçek
ve tüzel kişiler için resmi örnek hükmündedir.
Asıllarının verilmesi kanunda açıkça gösterilmeyen hallerde avukatlar,
takip ettikleri işlerde, aslı kendilerinde bulunan her türlü kağıt
ve belgelerin örneklerini kendileri onaylayarak yargı mercileri
ile diğer adalet dairelerine verebilirler.
Aslı olmayan vekaletname veya diğer kağıt ve belgelerin örneğini
onaylayan yahut aslına aykırı örnek veren avukat üç yıldan altı
yıla kadar ağır hapis cezası ile cezalandırılır.
Avukatlar, vekalet aldıkları işlerde, ilgili yargı mercii aracılığı
ile ve bu yargı merciinin tebligat konusunda bir kararı olmaksızın,
diğer tarafa adli kağıt ve belge tebliğ edebilirler. Tebliğ edilen
kağıt ve belgelerin birer nüshası, gerekli harç, vergi ve resim
ödenmek şartıyle, ilgili yargı merciinin dosyasına konur.
(Ek: 02/05/2001-4667/36 md.) Avukatlar veya avukatlık ortaklığı
başkasını tevkil etme yetkisini haiz oldukları bütün vekaletnamelerini
kapsayacak şekilde bir başka avukata veya avukatlık ortaklığına
vekaletname yerine geçen yetki belgesi verebilir. Bu yetki belgesi
vekaletname hükmündedir.
(Ek: 02/05/2001-4667/36 md.) Vekaletnameler Türkiye için tek tip
olup, vekaletnamenin biçim ve içeriği Türkiye Barolar Birliği ile
Türkiye Noterler Birliği tarafından hazırlanır.
Avukata karşı işlenen suçlar:
Madde 57 - Görev sırasında veya yaptığı görevden
dolayı avukata karşı işlenen suçlar hakkında, bu suçların hakimlere
karşı işlenmesine ilişkin hükümler uygulanır.
Soruşturmaya yetkili Cumhuriyet Savcısı:
Madde 58 - (Değişik: 02.05.2001-4667/37 md.)
Avukatların avukatlık veya Türkiye Barolar Birliği ya da baroların
organlarındaki görevlerinden doğan veya göreve sırasında işledikleri
suçlardan dolayı haklarında soruşturama, Adalet Bakanlığının vereceği
izin üzerine, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısı tarafından
yapılır. Avukat yazıhaneleri ve konutları ancak mahkeme kararı ile
ve bu kararda belirtilen olayla ilgili olarak Cumhuriyet savcısı
denetiminde ve baro temsilcisinin katılımı ile aranabilir. Ağır
cezayı gerektiren suçüstü halleri dışında avukatın üzeri aranamaz.
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun
duruşmanın inzibatına ilişkin hükümleri saklıdır.
Kovuşturma izni, son soruşturmanın açılması kararı ve
duruşmanın yapılacağı mahkeme :
Madde 59 - 58 inci maddeye göre yapılan soruşturmaya
ait dosya Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne tevdi olunur.
İnceleme sonunda kovuşturma yapılması gerekli görüldüğü takdirde
dosya, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesine en yakın bulunan
ağır ceza mahkemesi Cumhuriyet Savcılığına gönderilir.
Cumhuriyet Savcısı beş gün içinde, iddianamesini düzenleyerek
dosyayı son soruşturmanın açılmasına veya açılmasına yer olmadığına
karar verilmek üzere ağır ceza mahkemesine verir.
İddianamenin bir örneği, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun hükümleri
uyarınca, hakkında kovuşturma yapılan avukata tebliğ olunur. Bu
tebliğ üzerine avukat, kanunda yazılı süre içinde bazı delillerin
toplanmasını ister veya kabule değer bir istemde bulunursa nazara
alınır, gerekirse soruşturma başkan tarafından derinleştirilir.
Haklarında son soruşturmanın açılmasına karar verilen avukatların
duruşmaları, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesinde yapılır.
(Ek: 02/05/2001-4667/38 md.) Durum avukatın kayıtlı olduğu baroya
bildirilir.
İtiraz hakkı:
Madde 60 - 59uncu maddede yazılı mahkemelerin
tutuklama veya salıverilmeye yahut son soruşturmanın açılmasına
yer olmadığına dair kararlarına karşı Cumhuriyet Savcısı veya sanık
tarafından genel hükümler uyarınca itiraz olunabilir.
Bu itiraz, suçun işlendiği yer ağır ceza mahkemesi hariç olmak
üzere, itiraz edilen kararı veren mahkemeye en yakın ağır ceza mahkemesinde
incelenir.
Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali :
Madde 61 - (Değişik: 02.05.2001-4667/39 md.)
Ağır cezayı gerektiren suçüstü halinde hazırlık soruşturması,
bizzat Cumhuriyet savcısı tarafından genel hükümlere göre yapılır.
Görevi savsaklama ve kötüye kullanma:
Madde 62 - Türk Ceza Kanununun 294 ve 295 inci
maddelerinde yazılı hallerden başka (Her ne şekilde olursa olsun)
bu kanun ve diğer kanunlar gereğince avukat sıfatı ile veya Türkiye
Barolar Birliğinin yahut baroların organlarında görevli olarak kendisine
verilmiş bulunan görev ve yetkiyi ihmal veya kötüye kullanan avukat
Türk Ceza Kanunun 230 ve 240 ıncı maddeleri gereğince cezalandırılır.
Avukatlık yetkilerinin başkaları tarafından kullanılmaması:
Madde 63 - Baro levhasında yazılı bulunmayanlar
ve işten yasaklanmış olan avukatlar, şahıslarına ait olmayan dava
evrakını düzenleyemez, icra işlemlerini takip edemez ve avukatlara
ait diğer yetkileri kullanamazlar. Baro levhasında yazılı bulunmayanlar
avukatlık unvanını da taşıyamazlar.1 (Ek: 02/05/2001-4667/40 md.)
Şu kadar ki, baro levhasındaki kaydı yirmi yılı dolanlardan, bürosunu
kapatarak vergi kaydını sildiren avukatlar durumları hakkında bilgi
vermek ve baroya karşı görev ve yükümlülüklerini yerine getirmek
koşuluyla sadece avukat unvanını kullanabilirler.
(Değişik: 22/1/1986-3256/7 md.) Birinci fıkra hükmüne aykırı eylemde
bulunanlar yüzbin liradan birmilyon liraya kadar ağır para cezasına
ve altı aydan bir yıla kadar hapis cezasına mahkum edilirler.
(Değişik: 22/1/1986-3256/7 md.) Avukatlık yapmak yetkisini taşımadıkları
halde muvazaalı yoldan alacak devralarak ve kanunların tanıdığı
başka hakları kötüye kullanarak avukatlara ait yetkileri kullananlar
bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş yüzbin liradan beşmilyon liraya
kadar ağır para cezasıyla cezalandırılırlar.
Mahkemeler, icra ve iflas daireleri ve barolar, bu maddenin kapsamına
giren bir olayı öğrenince Cumhuriyet Savcılığına bildirmek zorundadırlar.
Yapılacak kovuşturma sonucu Cumhuriyet Savcısı tarafından baroya
bildirilir.
Baro yönetim kuruluna karşı özel görevler :
Madde 64 - Denetleme ve şikayetle ilgili meselelerde
avukat, bu kanunda gösterilen meslek sırrını saklama yükümlülüğüne
aykırı düşmedikçe, baro başkanına veya yönetim kuruluna yahut bunlar
tarafından görevlendirilen üyelerden birine bilgi vermek ve istek
üzerine dosyaları göndermek, dinlenmek üzere çağırıldığı hallerde
baro başkanı, yönetim kurulu veya bu kurul üyelerinden birinin davetine
uymak zorundadır.
(Değişik : 22/1/1986-3256/8 md.) Birinci fıkrada yazılı zorunluluğa
uymayan avukat hakkında, baro yönetim kurulu, onbin liradan yüzbin
liraya kadar para cezası verebilir. Bu ceza her davet ve isteğe
uymama halinde yeniden verilebilir.
Ancak, gönderilen yazıda, davet ve isteğe uymama halinde para
cezası verileceğinin belirtilmiş olması şarttır.
Bu para cezasına karşı, tebliğinden itibaren onbeş gün içinde,
baro disiplin kuruluna itiraz olunabilir. Baro disiplin kurulunun
kararı kesindir.
Yukarı ki fıkralar gereğince hükmedilen para cezaları, bu kanunun
disiplin cezalarına ilişkin hükümlerine göre tahsil edilir ve baroya
irat yazılır.
Baro keseneğini ödememekte direnme:
Madde 65 - (Değişik: 02.05.2001-4667/41 md.)
Genel kurulca belirlenen yıllık kesenek, her yılın Ocak ve Temmuz
aylarında iki eşit taksitte ödenir. Süresi içinde ödenmeyen yıllık
keseneğe aylık yüzde beş gecikme zammı uygulanır.
Yıllık kesenek borcu ödenmedikçe avukat baro genel kuruluna katılamaz,
seçme ve seçilme haklarını kullanamaz.
Yıllık keseneğini, tebligata rağmen, kabule değer bir sebep olmaksızın
ödememekte direnen avukatların ve avukatlık ortaklıklarının adları,
yönetim kurul kararıyla borçlarını gecikme zammıyla ödeyinceye kadar
levha ve sicilden silinir ve durum ilgili yerlere bildirilir. Bu
durumda olan avukat ve avukatlık ortaklıklarının borçları yasal
yollardan alınır.
YEDİNCİ KISIM
Baro Levhası ve Avukatlar Listesi
Levhaya yazılma yükümlülüğü:
Madde 66 - Her avukat, bölgesi içinde sürekli
olarak avukatlık edeceği yerin baro levhasına yazılmakla yükümlüdür1.
Bir baro levhasına yazılmış olan avukat, sürekli olmamak şartıyla,
memleketin her yerinde avukatlık yapmaya yetkilidir.
Avukatlığın sürekli olarak başka bölgede yapılması:
Madde 67 - Bir avukat, levhasında yazılı bulunduğu
baro bölgesi dışında sürekli olarak avukatlık eder veya disiplin
cezası gerektiren bir eylemde bulunursa, o yer barosu yönetim kurulu
tarafından bu konuda düzenlenecek tutanak, gereken işlem yapılmak
üzere, avukatın levhasında yazılı olduğu baroya gönderilir.
Başka baroya nakil:
Madde 68 - Bir barodan diğer baroya nakil hakkındaki
istekler, levhasına yazılmak istenen baro yönetim kuruluna yazı
ile yapılır.
Nakil dilekçelerine hangi belgelerin ekleneceği ve nakilde ne
gibi usullerin uygulanacağı yönetmelikte gösterilir.
Nakille ilgili inceleme ve istemin kabulü :
Madde 69 - Nakil isteği ile baş vurulan baronun
yönetim kurulu, istekte bulunan avukat hakkında gerekli gördüğü
her türlü inceleme ve işlemleri yapar ve özellikle avukatın disiplin
kovuşturması altında olup olmadığını, ödenecek borcu bulunup bulunmadığını
levhasına yazılı olduğu barodan sorar. Disiplin kovuşturmasının
sonuçlanmasından veya avukatın baroya borçlarını ödemesinden evvel
hiçbir işlem yapılamaz.
Nakil isteminin kabulü halinde verilecek karar, nakledilen baro
yönetim kurulu tarafından Türkiye Barolar Birliğine ve avukatın
ayrıldığı baroya derhal bildirilir.
Nakil isteminin reddi:
Madde 70 - Nakil isteminin, levhasına yazılmak
için başvurulan baroca reddi halinde, nakil isteğinde bulunan avukat,
bu kararın kendisine tebliğinden itibaren onbeş gün içinde Türkiye
Barolar Birliğine itiraz edebilir.
Baro yönetim kurulu, nakil isteminin baroya varışı tarihinden
itibaren bir ay içinde bir karar vermezse istem reddedilmiş sayılır.
Bu halde bir aylık sürenin bitiminden itibaren onbeş gün içinde
ilgili, Türkiye Barolar Birliğine itiraz edebilir.
Türkiye Barolar Birliğinin itiraz üzerine vereceği kararlar kesin
olup bu kararlara karşı ilgili tarafından İdari Yargı Merciine başvurulabilir1.
Türkiye Barolar Birliği itiraz dilekçesinin varışı tarihinden
itibaren üç ay içinde bir karar vermezse itiraz reddedilmiş sayılır.
Türkiye Barolar Birliği itirazın kabulü hakkındaki kararını, avukatın
naklettiği ve ayrıldığı barolara derhal bildirir.
Levhadan ve avukatlık ortaklığı sicilinden silme: (Değişik:
02.05.2001-4667/42 md.)
Madde 71 - (Değişik: 02.05.2001-4667/42 md.)
Levhadan silme ve avukatlık ortaklığı sicilinden silme kararını
avukatın veya avukatlık ortaklığının kayıtlı olduğu baronun yönetim
kurulu verir.
Bu karardan önce avukatın yazılı cevabı istenmekle birlikte kendisinin
dinlenmesi veya dinlenmek üzere yapılan çağrıya süresi içinde uymamış
olması şarttır. Avukatlık ortaklığı hakkında da karar verilmesi
için ortaklık tarafından görevlendirilecek bir ortağın dinlenmesi
veya yapılan çağrıya uyulmamış olması gereklidir.
Levhadan ve avukatlık ortaklığı sicilinden silme kararı gerekçeli
olarak verilir. Bu karara karşı avukat veya avukatlık ortaklığı
tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Türkiye Barolar Birliğine
itiraz edebilir. Türkiye Barolar Birliğinin itiraz üzerine verdiği
kararlar Adalet Bakanlığına ulaştığı tarihten itibaren iki ay içinde
Bakanlıkça karar verilmediği veya karar onaylandığı takdirde kesinleşir.
Ancak Adalet Bakanlığı uygun bulmadığı kararları bir daha görüşülmek
üzere, gösterdiği gerekçesi ile birlikte Türkiye Barolar Birliğine
geri gönderir. Geri gönderilen bu karalar, Türkiye Barolar Birliği
Yönetim Kurulunca üçte iki çoğunlukla aynen kabul edildiği takdirde
onaylanmış, aksi halde onaylanmamış sayılır; sonuç Türkiye Barolar
Birliği tarafından Adalet Bakanlığına bildirilir. 8inci maddenin
altıncı ve yedinci fıkraları hükümleri burada da kıyasen uygulanır.
Levhadan ve avukatlık ortaklığı sicilinden silme kararı kesinleşinceye
kadar ilgili avukat veya avukatlık ortaklığı avukatlık faaliyetini
devam ettirme hakkında sahiptir. Şu kadar ki; levhadan silme ve
avukatlık ortaklığı sicilinden silme kararı kesinleşinceye kadar
avukatın veya avukatlık ortaklığının görevini sürdürmesinde sakınca
görülmesi halinde baro yönetim kurulunun istemi ile baro disiplin
kurulu avukatı veya avukatlık ortaklığını geçici olarak işten yasaklayabilir.
Levhadan silinmeyi gerektiren haller :
Madde 72 - Aşağıdaki hallerde avukatın adı levhadan
silinir:
a) Avukatlığa kabul için bu kanunun aradığı şartların sonradan
kaybedilmiş olması,
b) Ruhsatnamenin verildiği tarihte onun verilmemesini gerekli
kılan sebeplerin varlığının sonradan tespit edilmiş bulunması,
c) (Değişik: 02.05.2001-4667/43 md.) Üç ay içinde baro bölgesinde
bir büro açılmamış olması veya büronun kapatılmış yahut baro bölgesi
dışına nakledilmiş bulunması, uyarıya rağmen kayıtlı olduğu baro
dışında sürekli olarak avukatlık yapan avukatın çalışmasını sürdürdüğü
baroya kaydını yaptırmaması.
d) (Değişik: 02/05/2001-4667/43 md.) Baro ve Türkiye Barolar Birliği
yıllık keseneklerinin veya staj kredilerinin tebligata rağmen geri
ödenmemesi,
e) Avukatın, meslekten isteği ile ayrılmış olması,
f) Topluluk sigortası primlerinin topluluk sözleşmesinde gösterilen
zamanlarda ödenmemesi,
g) (Ek: 22/1/1986 - 3256/9 md.) 10 uncu maddedeki engele rağmen
levhaya yazılmış olması.
(Ek fıkralar: 22/1/1986-3256/9 md.):
Şu kadar ki, staj sırasında mesleğin onuru ile bağdaşması mümkün
olmayan işler müstesna olmak üzere, 11 inci maddede sayılan işlerden
biri ile uğraştığı, ruhsatnamenin verildiği tarihten itibaren 5
yıl geçtikten sonra anlaşılan avukat, staj süresi içinde elde ettiği
ödemelerin veya gelirlerin tutarının üç katını Baroya ödediği takdirde
levhaya yeniden yazılır.
Baroya bildirilen büro terk edilmiş ve yenisi bildirilmemiş ise,
71 inci maddeye göre avukatın dinlenmek üzere çağırılmasından vazgeçilebilir.
Levhaya yeniden yazılma hakkı:
Madde 73 - 72 nci maddeye göre levhadan silinmeyi
gerektiren hallerin sona erdiğini ispat eden avukat, levhaya yeniden
yazılmak hakkını kazanır. Şu kadar ki, baro yönetim kurulu, gerekli
gördüğü hallerde, sebeplerini de açıklamak suretiyle, levhaya yeniden
yazılma talebinde bulunanı, ilk yazılmaya esas olan şartların hepsinin
veya bir kısmının varlığını ispatla zorunlu tutabilir.
Ruhsatname verilmesi hükmü ayrık olmak üzere, bu kanunun 7, 8
ve 9 uncu maddeleri levhaya yeniden yazılma istemlerinde de kıyas
yolu ile uygulanır.
Levhaya yeniden yazılmasına evvelce dahil olduğu baro tarafından
karar verilen avukattan yeniden giriş keseneği alınmaz.
Bir daha yazılmamak üzere levhadan silinme:
Madde 74 - Cezai veya disipline ilişkin bir karar
sonunda meslekten çıkarılanlarla 5 inci maddenin (a) bendinde yazılı
suçlardan kesin olarak hüküm giyenlerin ruhsatnamesi baro yönetim
kurulunca geri alınarak iptal ve adları bir daha yazılmamak üzere
levhadan silinir.
Bu işlerin uygulanması, kararın kesinleşmiş olmasına bağlıdır.
(Değişik: 02.05.2001-4667/44 md.) Baro yönetim kurullarının bu
maddeye dayanarak verdiği kararlara karşı avukat, kararın kendisine
tebliği tarihinden itibaren onbeş gün içinde Türkiye Barolar Birliğine
itiraz edebilir. Türkiye Barolar Birliğinin itiraz üzerine verdiği
kararlar Adalet Bakanlığına ulaştığı tarihten itibaren iki ay içinde
Bakanlıkça karar verilmediği veya karar onaylandığı takdirde kesinleşir.
Ancak Adalet Bakanlığı uygun bulmadığı kararları bir daha görüşülmek
üzere, gösterdiği gerekçesiyle birlikte Türkiye Barolar Birliğine
geri gönderir. Geri gönderilen bu kararlar, Türkiye Barolar Birliği
Yönetim Kurulunca üçte iki çoğunlukla aynen kabul edildiği takdirde
onaylanmış, aksi halde onaylanmamış sayılır; sonuç Türkiye Barolar
Birliği tarafından Adalet Bakanlığına bildirilir. 8 inci maddenin
altıncı ve yedinci fıkraları hükümleri burada da kıyasen uygulanır.
Avukatlar listesi:
Madde 75 - (Değişik birinci fıkra: 22/1/1986
- 3256/10 md.) Baro yönetim kurulu üç yılda bir bölgesi içinde bulunan
ve baro levhasında yazılı olan bütün avukatların bir listesini son
yılın 31 Aralık tarihine kadar düzenler. Listeye her avukatın alfabe
sırasıyla adı, soyadı, büro ve konut adresi yazılır. (Değişik: 02.05.2001-4667/45
md.) Birlikte çalışan avukatların büroları ve avukatlık ortaklıkları
listede ayrıca belirtilir. Levhadaki değişiklikler her yıl sonunda
düzenlenecek ek listede gösterilir.
Bu listenin düzenlenme şekli Türkiye Barolar Birliğince tespit
edilir.
Listenin düzenlenmesinden sonra baro levhasına yazılanlara yeni
listenin düzenlenmesine kadar kullanılacak geçici bir belge verilir.
Listeden Anayasa Mahkemesine, Yüksek Mahkemelere, Adalet Bakanlığına,
Türkiye Barolar Birliğine, diğer barolara, baronun bölgesi içinde
bulunan mahkemelerle Cumhuriyet Savcılıklarına, en büyük idare amirine,
diğer yargı mercilerine, noterlere ve icra ve iflas dairelerine
yeteri kadar gönderilir.
SEKİZİNCİ KISIM
Barolar
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Baroların kuruluş ve nitelikleri:
Madde 76 - (Değişik: 02.05.2001-4667/46 md.)
Barolar; avukatlık mesleğinin geliştirmek, meslek mensuplarının
birbirleri ve iş sahipleri ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve
güveni sağlamak; meslek düzenini, ahlakını, saygınlığını, hukukun
üstünlüğünü, insan haklarını savunmak ve korumak, avukatların ortak
ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla tüm çalışmaları yürüten tüzel
kişiliği bulunan, çalışmalarını demokratik ilkelere göre sürdüren
kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır.
(Değişik: 18/6/1997-4276/3 md.) Barolar, kuruluş amaçları dışında
faaliyette bulunamazlar.
(Değişik: 02.05.2001-4667/46 md.) Protokolde barolar, İl Cumhuriyet
Başsavcısının yanında yer alır.
Baronun kurulması, organlarının görevden uzaklaştırılması
ve görevlerine son verilmesi:1
Madde 77 - (Değişik: 02.05.2001-4667/47 md.)
Bölgesi içinde en az otuz avukat bulunan her il merkezinde bir baro
kurulur. Kurulmuş olan barolarda avukat sayısının otuzun altına
düşmesi halinde de ikinci fıkra hükmü uygulanır.
(Değişik: 02.05.2001-4667/47 md.) Baro kurulmayan yerlerin en
yakın baroya bağlanmasına veya bunların birleştirilerek bir baro
kurulmasına ve merkezlerinin belirlenmesine Türkiye Barolar Birliği
karar verir. Türkiye Barolar Birliği yeni kurulacak baro bölgesinde
bürosu bulunan levhaya kayıtlı avukatların listesini düzenleyerek
bunlardan en kıdemli avukatı, yeni baroyu kurmakla görevlendirir.
Görevli avukatın seçeceği ve başkanlığını yapacağı dört kişilik
kurucu kurul en geç altı ay içinde yeni baronun kuruluşunu tamamlar
ve Türkiye Barolar Birliğine bildirir. Baro yönetim kurulunun yedekleri
ile birlikte istifa etmesi halinde baroyu üç ay içinde seçime götürmek
kaydıyla aynı kurul oluşturulur.
(Değişik: 02.05.2001-4667/47 md.) Barolar, kuruluşlarını Türkiye
Barolar Birliğine bildirmekle tüzel kişilik kazanırlar.
(Değişik: 02.05.2001-4667/47 md.) Türkiye Barolar Birliği, kuruluşu
Adalet Bakanlığına bildirir.
Amaçları dışında faaliyet gösteren barolar ile Türkiye Barolar
Birliği sorumlu organlarının görevine son verilmesine ve yerlerine
yenilerinin seçilmesine, Adalet Bakanlığının veya bulundukları yer
Cumhuriyet Başsavcılığının istemi üzerine, o yerdeki Asliye Hukuk
Mahkemesince basit usule göre yargılama yapılarak karar verilir
ve dava en geç üç ay içinde sonuçlandırılır.
Görevlerine son verilen organların yerine en geç bir ay içerisinde
yenileri seçilir. Yeni seçilenler eskilerin süresini tamamlarlar.
Adalet Bakanlığının bu Kanun uyarınca baro organlarının işlemleri
hakkında onay mercii olarak verdiği kararları görevli baro organları
aynen yerine getirmekle yükümlüdürler. Bakanlık kararını idari yargı
merciinin yürütmenin durdurulmasına veya esasına ilişkin kararı
veya kanuni bir sebep olmaksızın yerine getirmeyen veya eski kararda
direnme niteliğinde yeni bir karar veren veya kanunun zorunlu kıldığı
işlemleri Bakanlığın uyarısına rağmen yerine getirmeyen baro organları
hakkında da yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır.
Görevlerine son verilen organ üyelerinin kanunda yazılı ceza sorumlulukları
saklıdır. Bu organların yukarıdaki fıkra gereğince görevlerine son
verilmesine neden olan tasarrufları hükümsüzdür.
(Değişik: 18/6/1997-4276/4 md.) Ancak, milli güvenliğin, kamu
düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın
gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa, barolar ile Türkiye
Barolar Birliği, vali tarafından faaliyetten menedilebilir. Faaliyetten
men kararı, yirmidört saat içinde görevli hakimin onayına sunulur.
Hakim, kararını kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, bu idari
karar kendiliğinden yürürlükten kalkar1.
Göreve son verme ve görevden uzaklaştırma hükümleri Baro Genel
Kurulu hakkında uygulanmaz.
Görevlerin parasız oluşu ve bir kişide birleşemeyecek görevler:
Madde 78 - Baro başkanlığı, başkanlık divanı,
yönetim, denetleme ve disiplin kurulları üyelikleri ile baro menfaatlerini
gözetme, temsil ve savunma hususunda avukatlara verilen işler ücretsiz
görülür.
Yolculuk ve ikamet giderleriyle diğer zaruri giderler baro kasasından
ödenir.
Baro başkanlığı, baro yönetim ve disiplin kurulu üyelikleri ve
denetçilik bir kişide birleşemez.
(Değişik: 02.05.2001-4667/43 md.) Şu kadar ki, levhada yazılı
avukat sayısı kırktan az olan barolarda disiplin kurulu üyeliği
ile denetçilik bir kişide birleşebilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Baroların Organları
Organlar:
Madde 79 - Baroların organları şunlardır:
1. Baro genel kurulu,
2. Baro yönetim kurulu,
3. Baro başkanlığı,
4. Baro başkanlık divanı,
5. Baro disiplin kurulu,
6. Baro denetleme kurulu,
I - Baro genel kurulu:
Kuruluşu :
Madde 80 - Baro genel kurulu, baronun en yüksek
organı olup levhada yazılı bulunan bütün avukatlardan kurulur.
Görevleri :
Madde 81 - Genel Kurulun görevleri şunlardır
:
1. Yönetim, disiplin ve denetleme kurulları üyeleri ile baro başkanını
ve Türkiye Barolar Birliği delegelerini seçmek,
2. (Değişik: 02.05.2001-4667/49 md.) Levhaya, avukatlık ortaklığı
siciline yazılacakların giriş keseneğini avukatlar için en az 2.000
en çok 8.000, avukatlık ortaklıkları için en az 20.000 en çok 80.000;
yıllık keseneğini de, avukatlar için en az 1.000 en çok 4.000, avukatlık
ortaklıkları için en az 10.000 en çok 40.000 gösterge rakamının
her yıl Bütçe Kanununda Devlet memurları için belirlenen maaş katsayısının
çarpımı ile elde edilecek miktar oranında tespit etmek ve bunların
ödeneceği tarihleri belirlemek,
3. Yönetim kurulunun, baronun gelir ve giderleri ile mallarının
yönetimi hakkında vereceği hesapları incelemek ve yönetim kurulunun
ibra edilip edilmeyeceği hakkında karar vermek,
4. Baro bütçesini onaylamak,
5. Yönetim kurulunca hazırlanacak iç yönetmeliği inceleyerek onaylamak,
6. Mevcut mevzuatın baro yönetim kuruluna verdiği yetkinin dışında,
muhtaç avukatlarla bunların ölümlerinde geride bıraktıkları kimselere
yapılacak yardımın şekil ve miktarını tespit etmek,
7. Mesleğe ait istekleri görüşüp karara bağlamak,
8. Avukat bürolarının niteliklerini belirtmek,
9. Kanunlarla verilen diğer yetkileri kullanmak.
Olağan toplantı:
Madde 82 - (Değişik: 22/1/1986-3256/12 md.)
Genel kurul iki yılda bir Ekim ayının ilk haftası içinde baro
başkanının daveti üzerine gündemindeki maddeleri görüşmek üzere
toplanır.
Olağanüstü toplantı:
Madde 83 - Türkiye Barolar Birliği, baro başkanı,
yönetim veya denetleme kurulu gerekli gördükleri hallerde genel
kurulu olağanüstü toplantıya çağırabilirler. Baro başkanı, levhada
yazılı avukatların beşte birinin, görüşme konularını belirten yazılı
istemi ile, en geç onbeş gün içinde genel kurulu olağanüstü toplantıya
çağırmak zorundadır.
Toplantıya çağrı:
Madde 84- (Değişik: 02.05.2001-4667/50 md.)
Genel kurulun olağan toplantısının yeri, saati ve gündemi ile
ilk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanamadığı takdirde ikinci toplantının
günü, saati ve toplantı yeri, baro çevresi adalet dairelerinde ve
baronun uygun bir yerinde en az otuz gün önceden başlamak üzere,
genel kurulun toplanacağı tarihe kadar duyurulur. Bu duyuru, tebligat
hükmündedir.
Genel kurul başkanlık divanı:
Madde 85 - Gerek olağan, gerekse olağanüstü genel
kurul toplantılarında ilk iş olarak toplantıya bir başkan, bir başkan
vekili ile iki üyeden kurulu bir başkanlık divanı seçilir. Seçim
ayrı ayrı ve genel kurulca aksine karar alınmadıkça işari oyla yapılır
ve kullanılan oyların en çoğunu alanlar seçilir.
Baro başkanı ve yönetim ve denetleme kurulu üyeleri başkanlık
divanına seçilemezler.
Toplantıya katılma yükümü:
Madde 86 - (Değişik : 8/5/1984-3003/3 md.)
(Değişik: 02.05.2001-4667/51 md.) Baro levhasında yazılı avukat;
gerek olağan, gerek olağanüstü genel kurul toplantılarına katılmak
ve oy kullanmakla yükümlüdür. Bu toplantılara haklı bir neden olmaksızın
gelmeyenlere veya oy kullanmayanlara ilçe şeçim kurulu başkanı tarafından,
o baroya kayıtlı avukatların yıllık keseneğinin üçte biri miktarında
para cezası verilir. Bu para cezaları ilgili baro başkanlığınca
tahsil edilir ve baro bütçesine gelir kaydedilir.
64 üncü maddenin üçüncü ve dördüncü fıkraları, bu maddeye göre
verilen para cezaları hakkında da uygulanır.
Görüşme ve karar yeter sayısı :
Madde 87 - Genel kurul, levhada yazılı avukatların
yarıdan bir fazlasının katılmasıyla toplanır.
(Değişik: 02.05.2001-4667/52 md.) Birinci fıkrada yazılı çoğunluk
sağlanamazsa, toplantı zorunlu bir neden olmadıkça bir hafta sonraya
bırakılır. Şu kadar ki; bu erteleme onbeş günü aşamaz. Bu toplantıda,
üye sayısı altmışa kadar (altmış dahil) olan barolarda en az üçte
bir, dörtyüze kadar olanlarda (dörtyüz dahil) beşte bir ve dörtyüzden
fazla olanlarda onda bir üye katılmadıkça toplantı ve görüşme yapılamaz.
Yukarıdaki hükümlere göre yetersayı bulunmak şartıyla, kararlar,
tekliflerden en çok oy alanın kabul edilmiş sayılması suretiyle
verilir. Oyların eşitliği halinde genel kurul başkanının bulunduğu
taraf üstün sayılır.
(Dördüncü fıkra: Mülga: 02.05.2001-4667/52 md.)
Bir üye kendini ilgilendiren özel işinde oy veremez. Seçimlerde
bu esas uygulanmaz.
(Değişik : 8/5/1984-3003/4 md.) Genel kurulun kararları bir tutanakla
tespit edilir. Tutanak, genel kurul başkanlık divanı tarafından
imzalanır ve Türkiye Barolar Birliğine gönderilir.
Gündem dışı görüşme yasağı:
Madde 88 - Genel kurul toplantısında, görüşüleceği
gündemde belirtilmemiş konular hakkında karar verilemez. Yeni bir
toplantı kararı bu hükmün dışındadır.
II- Baro yönetim kurulu :
Kuruluşu :
Madde 89 - Her baronun yönetim kurulu, baro başkanı
ile en az dört üyeden kurulur.
Avukat sayısı elliden yüze kadar olan barolarda altı, yüzbirden
ikiyüzelliye kadar olan barolarda 8, 251 den fazla olan barolarda
10 asıl üye ve her baroda asıl üye sayısınca yedek üye bulunur.
Baro başkanı, yönetim kurulunun başkanıdır.
Seçilme yeterliği, engelleri ve seçimin şekli:
Madde 90 - (Değişik: 26/2/1970-1238/1 md.)
Yönetim Kurulu üyeleri levhada yazılı ve avukatlıkta en az beş
yıl kıdemli olan avukatlar arasından seçilir. Üye sayısı yüzden
az olan barolarda beş yıllık kıdem şartı aranmaz.
Haklarında avukatlığa engel bir suçtan dolayı son soruşturma açılmasına
karar verilmiş veya geçmiş beş yıl içinde disiplin kurulunca verilerek
kesinleşmiş bir kararla kınama, para veya işten çıkarılma cezalarıyla
tecziye edilmiş olanlar Yönetim Kurulu Üyesi seçilemezler. (Ek:
02.05.2001-4667/53 md.) 77 nci madde hükmüne dayanılarak görevine
son verilenler, yapılacak ilk genel kurulda baro organlarına aday
olamazlar.
(Üçüncü fıkra Mülga: 8/5/1984 - 3003/9 md.)
Yönetim Kurulu üyeleri gizli oy ile seçilirler. Oy pusulasına,
seçilecek asil üye tam sayısının yarısından en az bir fazla isim
yazılması zorunludur. Bundan noksan isim yazılmış oy pusulaları
geçerli değildir. Oy pusulasına seçilecek asıl üye sayısından fazla
ad yazıldığı takdirde, sondan başlanarak fazla adlar hesaba katılmaz.
Adaylar aldıkları oyların sayısına göre sıralanır ve en çok oy
alandan başlanmak üzere önce asıl, sonra yedek üye seçilmiş olanlar
bu sıraya göre tespit edilir. Adayların aldıkları oylarda eşitlik
halinde meslek kıdemi fazla olan, kıdemleri de eşitse, adayların
yaşlısı sırada önalır. Yedek üyeler aldıkları oy sayısına göre bulundukları
sıra göz önünde tutularak Kurulda göreve çağırılır.
Seçim yeterliğini kaybeden Yönetim Kurulu üyelerinin görevi kendiliğinden
sona erer.
Seçim dönemi:
Madde 91 - (Değişik: 14/11/1984-3079/1 md.)
Yönetim Kurulunun görev süresi iki yıldır. Süresi dolan Yönetim
Kuruluna mensup üyeler yeniden seçilebilirler.
Seçim dönemi bitmeden ayrılma:
Madde 92 - (Değişik birinci fıkra: 22/1/1986
- 3256/13 md.) Seçim dönemi bitmeden önce ayrılan yönetim kurulu
üyesinin yeri, en çok oy almış yedek üye ile doldurulur.
Yönetim Kurulu üyelerinden biri hakkında 90 ıncı maddeye göre
seçilmeye engel bir suçtan dolayı kamu davası açılmış ise, dava
sonuna kadar bu üye Yönetim Kuruluna katılamaz; yeri yedek üye ile
doldurulur.
Toplantılar:
Madde 93 - Yönetim Kurulu, Baro Başkanı tarafından,
doğrudan doğruya veya üyelerden birinin görüşme konusunu taşıyan
yazılı isteği üzerine toplantıya çağırılır.
Yönetim Kurulu salt çoğunlukla toplanır ve üye tam sayısının salt
çoğunluğu ile karar verir. Oylarda eşitlik halinde, başkanın bulunduğu
taraf üstün tutulur. Baro Başkanı veya Yönetim Kurulu üyeleri, ilgili
oldukları işlerin görüşülmesine katılamazlar.
Yönetim Kurulu kararları hakkında düzenlenen tutanak başkan ve
üyeler tarafından imzalanır.
Toplantıya çağrı:
Madde 94 - (Değişik: 02.05.2001-4667/54 md.)
Yönetim kurulu üyeleri, baro başkanının çağrısı üzerine toplanır.
Ardı ardına üç toplantıya özürsüz olarak katılmamış olan üyenin
yönetim kurulu kararı ile üyelği düşürülür.
Bu karara karşı, tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde Türkiye
Barolar Birliğine itiraz olunabilir. (Ek: 02.05.2001-4667/54 md.)
İtiraz, kararın uygulanmasını durdurmaz.
Yönetim kurulunun görevleri:
Madde 95 - Yönetim kurulu, kendisine kanunen
verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü olup, baronun işlerini
kovuşturur ve menfaatlerini korur.
Yönetim kurulunun başlıca görevleri şunlardır :
1. Avukatlık onurunun ve meslek düzeninin korunmasını, mesleğin
adalet amaçlarına uygun olarak bağlılık ve onurla yapılmasını sağlamak,
2. Stajyer ve avukatların baroya kabul ve levhaya yazılma veya
nakil işleri hakkında karar vermek,
3. (Değişik: 02.05.2001-4667/55 md.) Baro levhasını düzenlemek,
avukatların listesini ve avukatlık ortaklığı sicilini tutmak,
4. (Değişik: 02.05.2001-4667/55 md.) Mesleki ödevler hususunda
baro mensuplarına yol göstermek ve onlara bilgi vermek ve mesleki
görevlerin yapılıp yapılmadığını denetlemek, mesleğe ve meslek mensuplarına
yönelik hak ihlallerine karşı avukatlık mesleğini ve meslektaşlarını
savunmak, bu konularda her türlü yasal ve idari girişimde bulunmak,
5. (Değişik: 02.05.2001-4667/55 md.) Levhaya yazılı avukatlar
arasında, avukatlarla avukatlık ortaklıkları, avukatlık ortaklığının
ortakları arasında ve bunlarla iş sahipleri arasında çıkan anlaşmazlıklarda
istek üzerine aracılık etmek ve ara bulmak, ücret uyuşmazlıklarında
sulha davet etmek,
6. Baro mallarını idare ve muhtaç avukatlara yapılacak yardımı
şeklini tespit etmek,
7. (Değişik: 02.05.2001-4667/55 md.) Baro mallarının idaresi hakkında
raporlar hazırlayarak genel kurula hesap vermek ve bütçeyi hazırlayıp
genel kurulun onayına sunmak,
8. Baro adına menkul ve gayrimenkul almak, satmak, ipotek etmek
ve bu mallar üzerinde her türlü ayni haklar tesis eylemek ve kaldırmak,
bu hususlarda baro başkanına özel yetki vermek,
9. Staj işlerini düzenlemek ve denetlemek,
10. Yönetim kurulu üyelerinin istifaları hakkında karar vermek,
11. Adli müzaheret bürosu kurup yönetmek,
12. Genel kurul gündemini hazırlamak,
13. Genel kurul kararlarını yerine getirmek,
14. Baronun ücretli memurlarının özlük işlerini düzenlemek ve
yürütmek,
15. (Değişik: 02.05.2001-4667/55 md.) İç yönetime ait bütün işleri
görmek, yönergeleri düzenlemek,
16. Adalet Bakanlığı, Türkiye Barolar Birliği ve disiplin kurulu
kararlarını yerine getirmek,
17. Bakanlıkların yahut mahkeme veya resmi kurumların istediği
konularda görüşünü bildirmek,
18. Kanunlarla verilen diğer yetkileri kullanmak,
19. (Ek: 02.05.2001-4667/55 md.) Baro bölgesindeki adliye merkezlerinde
temsilcilikler kurmak,
20. (Ek: 02.05.2001-4667/55 md.)167nci maddede belirtilen Hakem
Kuruluna katılacak avukat hakemleri seçmek,
21. (Ek: 02.05.2001-4667/55 md.) Hukukun üstünlüğünü ve insan
haklarını savunmak, korumak ve bu kavramlara işlerlik kazandırmak,
22. (Ek: 02.05.2001-4667/55 md.) Avukatlık ortaklığı ana sözleşmesinin,
tip ana sözleşmeye uygunluğunu incelemek ve avukatlık ortaklığı
siciline tesciline karar vermek.
Yönetim kurulu, ikinci fıkranın 4 ve 5 numaralı bentlerinde yazılı
görevleri bazı üyelerine devredebilir.
III - Baro başkanlığı;
Seçim ve seçim dönemi bitmeden ayrılma:
Madde 96 - Baro başkanı iki yıllık bir görev
süresi için seçilir. Yeniden seçilmek caizdir. (Ek: 02.05.2001-4667/56
md.) Ancak; görev süresi iki dönemden fazla olamaz.
(Değişik: 02.05.2001-4667/56 md.) Baro başkanı, levhada yazılı
ve avukatlıkta en az on yıl kıdemli avukatlar arasından gizli oyla
seçilir. Üye sayısı yüzden az olan barolarda kıdem şartı aranmaz.
(Değişik: 02.05.2001-4667/56 md.) 90 ıncı maddenin 2 ve 6 ncı
fıkraları hükümleri, baro başkanının seçimi hakkında da kıyasen
uygulanır.
Seçim döneminin bitmesinden önce ayrılan baro başkanının yerine
seçilen, geri kalan süreyi tamamlar.
Görevleri:
Madde - 97 Baro başkanının görevleri şunlardır:
1. Baroyu temsil ve yönetim kuruluna başkanlık etmek,
2. Genel kurul, yönetim kurulu ve disiplin kurulu kararlarını
yerine getirmek ve günlük işlemleri yürütmek,
3. 95 inci madde gereğince verilen izin ve yetki dairesinde baro
adına iltizam ve iktisapta bulunmak, yüklenmelere girişmek, baroya
yapılan bağışları kabul etmek ve bütçeyi uygulamak,
4. Mahkeme ve resmi dairelerde baroyu temsil edecek ve savunacak
avukatları tayin etmek,
5. Avukat sicillerinin Türkiye Barolar Birliği tarafından gönderilen
örneğine uygun olarak düzenlenmesini ve korunmasını sağlamak,
6. Meslek onuru ve bağımsızlığı ile ilgili işlerde kanunlar ve
meslek kurallarının gereğini her türlü organlara karşı savunmak
ve bu konuda doğrudan doğruya veya dolayısıyla kendisini göreve
zorlayan hususları yapmak,
7.Baronun ve yönetim kurulunun çalışmaları hakkında her yıl Türkiye
Barolar Birliğine yazılı bir rapor vermek,
8.Başkanlık Divanı olmayan barolarda, divanın diğer üyelerine
ait görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak,
9.Kanunlarla verilen diğer yetkileri kullanmak.
IV - Baro başkanlık divanı:
Kuruluşu ve seçimi:
Madde 98 - Başkanlık divanı:
1. Baro Başkanı,
2. Baro Başkan Yardımcısı,
3. Baro Genel Sekreteri,
4. Baro Saymanından,
İbarettir.
Başkanlık divanı kurulması, 50 den fazla üyesi bulunan barolar
için zorunludur.
Divanın başkan dışındaki üyeleri, yönetim kurulu için yapılan
her seçimden sonraki ilk toplantıda bu kurul tarafından kendi üyeleri
arasından gizli oyla seçilir.
Başkanlık divan üyelerinden biri süresi dolmadan önce ayrılırsa,
kalan görev süresi için en geç bir ay içinde yenisi seçilir.
Başkanlık divanının görevleri:
Madde 99 - Başkanlık Divanı, kanunla veya yönetim
kurulu kararı ile kendisine verilen görevleri yerine getirir.
Divan, baro mallarının yönetimi hakkında gerekli kararları alır
ve aynı konuda yönetim kurulunun isteğine göre, bu kurula yazılı
veya sözlü bilgi verir.
Baro başkan yardımcısının görevleri:
Madde 100 - Baro Başkan yardımcısı, baro başkanının
bulunmadığı zamanlarda veya baro başkanlığı herhangi bir sebeple
boşalmışsa yenisi işe başlayıncaya kadar başkana ait yetkileri kullanır
ve görevleri yerine getirir.
Baro başkan yardımcısının da yokluğunda başkana ait yetkilerin
kullanılması ve görevlerin yerine getirilmesi yönetim kurulunun
meslekte en kıdemli üyesine aittir.
Baro genel sekreterinin görevleri:
Madde 101 - Baro genel sekreteri, yönetim kurulu
toplantılarına ait tutanakları düzenler, baronun iç çalışmalarıyla
yazı işlerini yönetir, baro kalemine gerekli direktifleri verir
ve kalemin çalışmasını denetler.
Baro saymanının görevleri:
Madde 102 - Baro saymanı, baronun mallarını başkanlık
divanı kararları gereğince yönetmeye ve para alıp vermeye, keseneklerin
toplanmasına, baroya gelir yazılacak para cezalarının tahsiline
ve bütçenin uygulanmasına dair her türlü gözetimi yapmaya yetkilidir.
(Değişik: 22/1/1986 - 3256/14 md.) Baro saymanı, para alma ve
vermede düzenlenen kağıtları baro başkanı yokluğunda baro başkan
yardımcısı veya baro genel sekreteriyle birlikte imzalar.
V - Baro disiplin kurulu :
Kuruluşu :
Madde 103 - Disiplin kurulu, avukat sayısı iki
yüz elliye kadar olan barolarda 3, iki yüz elliden fazla olan barolarda
5 üyeden kurulur. Her baroda disiplin kuruluna üç de yedek üye seçilir.
Seçilme yeterliği ve engelleri:
Madde 104 - (Değişik: 26/2/1970-1238/1 md.)
90 ıncı madde hükümleri Disiplin Kurulu üyeleri hakkında da kıyasen
uygulanır.
Seçim sonucu, Yönetim Kurulu tarafından düzenlenen bir tutanak
ile Türkiye Barolar Birliğine bildirilir.
Seçim dönemi:
Madde 105 - (Değişik: 22/1/1986-3256/15 md.)
Disiplin kurulu üyeleri iki yıl için seçilir. Süresi dolan üye
yeniden seçilebilir.
(Değişik: 02.05.2001-4667/57 md.) Disiplin kurulu seçimden sonra
ilk toplantısında üyeleri arasından bir başkan ve bir katip seçer.
90, 92 ve 94 üncü maddeler hükümleri, disiplin kurulu üyeleri hakkında
da kıyasen uygulanır.
Toplantılar:
Madde 106 - Disiplin kurulu, üyelerinden en az
üçü hazır bulunursa toplanır.
Kararlar, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile verilir. Oylarda
eşitlik halinde, başkanın bulunduğu taraf üstün tutulur.
Başkanın bulunmadığı zamanlarda, meslekte en kıdemli üye kurula
başkanlık eder.
Görevi:
Madde 107 - Disiplin kurulunun görevi, baro yönetim
kurulunun disiplin kovuşturması açılmasına dair kararı üzerine avukatlar
hakkında disiplin kovuşturması yaparak disiplinle ilgili kararları
ve cezaları vermek ve kanunla verilen diğer yetkileri kullanmaktır.
VI - Baro denetleme kurulu:
Kuruluş ve görevi:
Madde 108- (Değişik: 24/12/1970-1238/1 md.)
(Değişik: 22/1/1986 - 3256/16 md.) Baro genel kurulu, baronun
mali işlerini denetlemek üzere iki yıllık süre için kendi üyeleri
arasından en çok üç asıl ve üç yedek denetçi seçer.
Seçim gizli oyla yapılır. 90 ve 92 nci maddeler hükümleri denetçiler
hakkında da kıyasen uygulanır.
DOKUZUNCU KISIM
Türkiye Barolar Birliği
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Birliğin kuruluş ve nitelikleri:
Madde 109 - (Değişik: 02.05.2001-4667/58 md.)
Türkiye Barolar Birliği, bütün baroların katılmasıyla oluşan bir
kuruluştur.
Birlik, tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde bir meslek
kuruluşudur.
Birliğin merkezi Ankara'dır.
Birliğin görevleri:
Madde 110 - Türkiye Barolar Birliğinin görevleri
şunlardır :
1. Baroları ilgilendiren konularda her baronun görüşünü öğrenip,
ortaklaşa görüşmeler sonunda çoğunluğun düşünce ve görüşünü belirtmek,
2. Baroların çalışmalarını ortak amaca ulaşacak şekilde tasarlayıp
mesleğin gelişmesini sağlamak,
3. Baro mensuplarının genel menfaatlerini ve mesleğin ahlak, düzen
ve geleneklerini korumak,
4. Türkiye barolarını ve mensuplarını birbirine tanıtarak aralarındaki
meslek bağını kuvvetlendirmek,
5. Her il merkezinde baro kurulmasına ve vatandaşlarda kendilerine
ait davaları avukatlar eliyle açmanın ve savunmanın lüzum ve faydaları
hakkındaki inancı yerleştirmeye çalışmak,
6. Kanunların memleket ihtiyaçlarına uygun olarak gelişmesi ve
yürütülmesi yolunda dileklerde, yayınlarda bulunmak, gerekirse ön
tasarılar hazırlamak,
7. Baroları ilgilendiren konularda görüşünü yetkili mercilere
duyurmak,
8. Adalet Bakanlığının, yargı veya yasama yetkisini taşıyan mercilerin
ve baroların soracakları adli ve mesleki konular hakkında görüş
ve düşüncelerini rapor halinde bildirmek,
9. Avukatların meslekte gelişmelerini teşvik edecek ve sağlayacak
her türlü tedbirleri almak,
10. Mahkeme içtihatlarının sistemli bir surette toplanması ve
yayınlanması için Adalet Bakanlığı ve yargı mercileri ile işbirliği
yapmak,
11. Kanunların avukatlara tanıdığı hakların gerçekleşmesine ve
yüklediği görevlerin tam ve şerefli bir şekilde yerine getirilmesine
çalışmak,
12. Baro mensuplarının ilmi ve mesleki seviyelerini yükseltmek
için kitaplık açmak, dergi çıkarmak, konferanslar düzenlemek, telif
ve tercüme eserler meydana getirilmesini teşvik etmek,
13. Mesleğin daha cazip bir hale getirilmesi ve bu konuda yazılı
amaçlara erişilebilmesi için düşünülecek çare ve tedbirleri görüşmek
üzere zaman zaman toplantılar düzenlemek,
14. Memleket içinde kurulmuş hukukla ilgili kurul ve kurumlarla
ilgilenmek ve temaslarda bulunmak,
15.Yabancı memleket baroları, avukatlar birlikleri ve hukuk kurumları
ile temaslarda bulunmak ve uluslararası kongrelere katılmak1,
16.Uyulması zorunlu meslek kurallarını tespit ve tavsiye etmek,
17.(Ek: 02.05.2001-4667/59 md.)Hukukun üstünlüğünü ve insan haklarını
savunmak ve korumak, bu kavramlara işlerlik kazandırmak,
18.Kanunlarla verilen diğer yetkileri kullanmak.
Yasaklar, mal edinme, protokoldeki yer, görevden uzaklaştırma
ve göreve son verme:
Madde 111 - (Değişik: 8/5/1984 -3003/5 md.)
(Değişik birinci fıkra: 18/6/1997-4276/5 md.) Türkiye Barolar
Birliği, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamaz.
Birlik, amacına uygun işlerde kullanılmak üzere taşınır ve taşınmaz
mal edinebilir.
(Değişik: 02.05.2001-4667/60 md.) Türkiye Barolar Birliği Başkanı,
protokolde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının yanında yer alır.
(Değişik: 18/6/1997-4276/5 md.) 77 nci maddenin beş, altı, yedi
sekiz ve dokuzuncu fıkra hükümleri Birlik organları hakkında da
uygulanır. (Ek: 02.05.2001-4667/60 md.) Ancak, görevine son verilen
organın Birlik Yönetim Kurulu olması halinde yeni seçilenlerin görevine
başladığı tarihe kadar bu organın görevleri, kararı veren mahkemece
son genel kurul delegeleri arasından görevlendirilecek en az üç
avukat tarafından geçici yönetim kurulu sıfatıyla yürütülür.
Görevlerin ücretli oluşu:
Madde 112 - Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı,
başkan yardımcılığı, genel sekreterliği ve saymanlığı görevleri
ücretlidir. Birlik Yönetim Kurulunun başkanlık divanında görev almamış
olan üyeleri ile disiplin ve denetleme kurulları üyelerine, katıldıkları
toplantılar için huzur hakkı ödenir. Ücretlerle huzur hakkının miktarları
ve ödenme şekilleri birlik genel kurulunca belli edilir.
Bu kimselerden Ankara'dan başka illerden seçilenlere yolculuk,ikamet
giderleri ile diğer zaruri giderler birlik bütçesinden ödenir. Bunların
miktarı da genel kurulca belli edilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Birliğin Organları
Organlar:
Madde 113 - Türkiye Barolar Birliğinin organları
şunlardır:
1. Türkiye Barolar Birliği Genel Kurulu,
2. Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu,
3. Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı,
4. Türkiye Barolar Birliği Başkanlık Divanı,
5. Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulu,
6. Türkiye Barolar Birliği Denetleme Kurulu.
I - Türkiye Barolar Birliği genel kurulu:
Kuruluşu:
Madde 114 - Türkiye Barolar Birliğinin en yüksek
organı Genel Kuruldur.
(Değişik: 02.05.2001-4667/61 md.) Genel Kurul, baroların avukatlıkta
en az on yıl kıdemi olan üyeleri arasından gizli oyla seçecekleri
ikişer delege ile kurulur. Görevde bulunan baro başkanları ile Türkiye
Barolar Birliği Başkanlığı yapmış ve yapmakta olan avukatlar, birlik
Genel Kurulunun doğal üyesidirler, oylamalara katılma, seçme ve
seçilme hakları vardır.
Avukat sayısı yüzden fazla olan barolar, yüzden sonraki her üçyüz
üye için ayrıca birer delege seçerler.
Barolarca aynı sayıda yedek üyeler seçilir. Delegeler, her baronun
olağan genel kurul toplantısında iki yıl için seçilirler.
90 ıncı maddenin ikinci fıkrasında yazılı engelleri bulunanlar
delege olamazlar.
Delegelerin yolculuk ve oturma giderlerini her baro kendi bütçesinden
öder.
(Değişik: 02.05.2001-4667/61 md.) Genel Kurul toplantısının yeri,
tarihi ve gündemi ile delegelerini gönderme lüzumu, toplantılardan
en az otuz gün önce, barolara yazı ile bildirilir. Asıl üyenin mazereti
olduğu taktirde, yedek üye Türkiye Barolar Birliği Genel Kuruluna
katılır ve oy kullanır.
Toplantılar:
Madde 115 - (Değişik: 22/1/1986 - 3256/17 md.)
Birlik Genel Kurulu iki yılda bir evvelki genel kurulun tayin edeceği
zaman ve yerde olağan toplantısını yapar. (Değişik:
13.01.2004-5043/4 md.) Ancak, seçimli genel
kurul toplantıları Ankara'da yapılır.
Birlik Yönetim Kurulu, gerekli gördüğü hallerde veya en az on
baronun yönetim kurulları yazı ile isterse Genel Kurulu olağanüstü
toplantıya çağırır.
Adalet Bakanı, adaletin ve meslekin genel menfaatleri ve hazırlanacak
adli ve mesleki kanun tasarıları hakkında görüş ve düşüncelerini
almak üzere Genel Kurulun olağanüstü toplantıya çağırılmasını Birlik
Yönetim Kurulundan isteyebilir.
Birlik Genel Kurulu başkanlık divanının seçimi hakkında 85 inci
maddenin birinci fıkrası hükmü kıyasen uygulanır. Birlik organlarında
görev alanlar, başkanlık divanına seçilemezler.
Görüşme ve karar yeter sayısı:
Madde 116 - Birlik Genel Kurulu, üyelerinin en
az dörtte biri katılmadıkça toplantı ve görüşme yapamaz.
Birinci fıkrada yazılı yeter sayı olmadığı hallerde, toplantı
bir ayı geçmemek üzere başka bir güne bırakılır. Bu ikinci toplantıya
da üyelerin en az beştebiri katılmadığı takdirde, toplantı bu sayı
elde edilinceye kadar bir ay sonraki tarihlere bırakılır.
87 nci maddenin 3, 4 ve 5 inci fıkraları ve 88 inci madde hükmü
Birlik Genel Kurulu toplantıları ve görüşmeleri hakkında da kıyasen
uygulanır.
Görevleri:
Madde 117 - Birlik Genel Kurulunun görevleri
şunlardır:
1. Birlik Yönetim, disiplin ve denetim kurulları üyeleri ile Birlik
başkanını seçmek,
2. Kuruluş amacı içindeki işlere dair hazırlanan raporları ve
gündemdeki maddeleri görüşüp karara varmak,
3. Birlik Yönetim Kuruluna talimat vermek,
4. (Değişik: 22/1/1986 - 3256/18 md.) Birliğin hesaplarını incelemek,
bütçesini onaylamak, Birlik Yönetim Kurulunun çalışmalarından dolayı
ibrası hakkında karar vermek,
5.Yerli ve yabancı kongrelere gidecek delegeleri seçmek, (Genel
Kurul bu yetkisini Birlik Yönetim Kuruluna verebilir.)1
6.Gelecek Genel Kurul toplantı zaman ve yerini kararlaştırmak,
7.(Değişik: 22/1/1986 - 3256/18 md.) Adaleti ve mesleği ilgilendiren
işler hakkında teklifte bulunmak, uyulması zorunlu meslek kurallarını
tespit etmek,
8.(Değişik: 22/1/1986 - 3256/18 md.) Baroların birlik adına avukatlardan
tahsil edeceği keseneğin miktarını her avukat için yıllık baro keseneğinin
yarısından fazla olmamak üzere tespit etmek,
9.Birlik başkanı, başkan yardımcıları, genel sekreteri ve saymanının
ücretleri ile yönetim, disiplin ve denetim kurulları üyelerine verilecek
huzur hakları miktarını ve ödenme şeklini belli etmek,
10. (Değişik: 02.05.2001-4667/62 md.) Bu kanunun 49 ve 75 inci
maddelerinde Birliğe verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri
kullanmak,
11.Kanunlarla verilen diğer yetkileri kullanmak.
II - Türkiye Barolar Birliği yönetim kurulu:
Kuruluşu:
Madde 118 - Birlik yönetim kurulu, birlik başkanı
ile, birlik genel kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gizli
oyla seçilen on üyeden kurulur. Ayrıca on yedek üye seçilir.
Birlik yönetim kuruluna birlik başkanı başkanlık eder.
Seçim dönemi:
Madde 119 - (Değişik birinci fıkra: 14/11/1984
- 3079/2 md.) Birlik Yönetim Kurulunun görev süresi dört yıldır.
Süresi dolan Birlik Yönetim Kuruluna mensup üyeler yeniden seçilebilirler.
90 ıncı maddenin 2, 3, 4, 5 ve 6 ncı fıkraları ve 92 nci madde
hükmü Birlik Yönetim Kurulu üyeleri hakkında da kıyasen uygulanır.
Toplantılar:
Madde 120 - Birlik Yönetim Kurulu ayda bir defa
olağan toplantı yapar. Başkan veya Yönetim Kurulu üyelerinden birinin
isteği ile kurul, acele hallerde her zaman olağanüstü toplantıya
çağırılabilir.
Her toplantı sonunda, gelecek toplantının günü kararlaştırılır.
Toplantı günü, üyelere çağrı mektubu ile bildirilir. Engeli olanlar,
bunu en az yedi gün önce yazı ile bildirirler.
Belgeye bağlanmış yerinde bir engele dayanmaksızın üst üste üç
toplantıya gelmeyen üye istifa etmiş sayılır.
Birlik Yönetim Kurulu, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır
ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir. Şu kadar
ki, on veya daha az üyenin katılmasıyla yapılan toplantılarda karar
verilebilmesi için en az beş üyenin bir oyda birleşmesi şarttır.
Oylarda eşitlik halinde, başkanın bulunduğu taraf üstün tutulur.
Görevleri:
Madde 121 - Birlik yönetim kurulunun görevleri
şunlardır:
1. Birlik Genel Kurulunu toplantıya çağırmak ve gündem hazırlamak,
2. (Değişik: 22/1/1986 - 3256/19 md.) Birliği ve mallarını yönetmek,
3. (Değişik: 22/1/1986 - 3256/19 md.) İki yıllık bütçeyi hazırlayıp
genel kurula sunmak,
4. Birlik Genel Kurulunca alınan kararları uygulamak,
5. (Değişik: 22/1/1986 - 3256/19 md.) Birlik adına gayrimenkul
almak, satmak, ipotek etmek ve bu mallar üzerinde her türlü ayni
haklar tesis eylemek ve kaldırmak, bu hususlarda ve diğer iktisabi
ve iltizami işlemlerde Birlik Başkanına yetki vermek,
6. Birliğin ücretli memurlarının özlük işlerini düzenlemek ve
yürütmek,
7. Birlik yönetim kurulu kararlarının özetini gösteren defterleri
tutmak,
8. (De |